شهرسازی

شهرهایی که مرئی می‌شوند؛ درباره‌ی تجربه‌ی بازنمایی تصویری «شهرهای نامرئی» از ایتالو کالوینو

هنر چیزی جز بازنمایی نیست. همه‌ی نظریه‌های هنری درباره‌ی ماهیت این بازنمایی سخن می‌گویند، از بازنمایی واقعیت تا بازنمایی خیال یا حتی بازنمایی بازنمایی. اما جز آرا و نظریه‌ها ابزارها نیز موثرند؛ گاهی آن‌ها خود نظریه‌سازند. نظریه‌های زبانی در حوزه‌ی هنر با نظریه‌های تصویری تمایزات جدی دارند. دستگاه‌های تحلیلی یا انتقادی آن دو در بسیاری موارد بدون رجوع به ریشه‌های فلسفی به یکدیگر بسط‌ نمی‌یابند و البته این تضاد نیز مانند هر تضاد دیگری خود می‌تواند مجرایی برای زایش و خلق قرار گیرد. نوشته‌هایی درباره‌ی تصویر یا تصاویری درباره‌ی نوشته‌ها، موسیقی فیلم، معماری متن، کلمات تجسم‌یافته و صداهای رنگین تلاش‌هایی‌ هستند تا چهارچوب‌های ادراکی را به یکدیگر بسط دهند و از امکانات پنهان آن‌ها نسبت به یکدیگر استفاده کنند. ازاین‌رو هر بار که قالبی هنری، قالبی دیگر را موضوع خود قرار می دهد، جز تولید محتوا به‌عنوان اثر هنری، رخدادی نیز حاصل شده است. آن رخداد تنظیمی دیگر از تمایزات ادراکی این دو قالب نسبت به یکدیگر است.

نگاهی به کتاب «تجربه شهری» نوشته دیوید هاروی؛ نبرد پارتیزانی آگاهی و سرمایه

نویسنده: جواد لکزیان ترافیک، پاساژهای مدرن، مایه‌داران مهربان شیک‌پوش پشت میزهای رستوران‌های خوشنام و انبوه فقرای عصبانی ژنده‌پوش زیر پلی بی‌نام تصاویری از ت...

طهران چگونه تهران شد؛ نگاه مقایسه‌ای به تهران در دوره‌های قاجار و پهلوی اول

وقوع انقلاب مشروطه، نقطه عطف مجموعه تحولاتی در عرصه‌های سیاسی، اجتماعی و فرهنگی ایران و به‌‏ویژه تهران است که نه‏تنها در شکل و کالبد جامعه، بلکه در رفتارهای فردی و اجتماعی مردم به عنوان اعضای جامعه شهری تأثیر گذاشتند.

طهرانِ فرنگی: نگاهی به تهران عصر قاجار از دریچه سفرنامه‌ها

تهران، پایتخت جدید ایران در دوره قاجار، جانشین شهرهای کهن و پرآوازه‌ای چون شیراز، اصفهان، تبریز، ری، هرات، سمرقند و... شد. این شهر نوخاسته که در روزگاری نه‏چندان دور، روستای بی‏نام و نشانی بیش نبود به دلایل سیاسی و اقتصادی مورد توجه نمایندگان دول خارجی و جهان‏گردان قرار گرفت. نوشتار پیش رو نگاهی به تحولات کالبدی و اجتماعی- اقتصادی تهران در دوره قاجار از منظر سفرنامه‌های نگاشته‏شده در این عصر دارد.

پارک کودک

فضاهای سبز شهری و پارک‏‌ها نوعی از سطوح شهری مورد نیاز شهروندان هستند که انواع مختلفی دارند. یکی از انواع پارک‌‏های شهری که امروزه در کشورهای مختلف بسیار مورد توجه قرار گرفته پارک کودک است که با هدف بهبود گذران اوقات فراغت کودکان، آموزش کودکان و توسعه فضاهای شهری آموزش‏دهنده احداث می‏شوند. با توجه به اهمیت بازی در دوران کودکی و نقشی که این امر در تقویت روحیه کودکان، کاهش استرس و افزایش قابلیت‏های فردی کودکان دارد توجه به محیط‏های بازی و فراغتی کودکان امری بسیار ضروری است. این در حالی است که پارک کودک به مفهوم واقعی در شهرهای ما ایجاد نشده است. لذا در این نوشته به معرفی پارک کودک، جایگاه آن در میان پارک‏های شهری و ضوابط خاص این فضاها خواهیم پرداخت.

رومن پولانسکی در خانه اردیبهشت؛ روایتی نه چندان رسمی از تهران قدیم

اگر من، با همین حال و هوا و روحیه‌ای که  دارم، یک شهروند مهاجرنشین در فرانسه بودم و احیانا می‌خواستم فیلمی مستند درباره فیلم «مستأجر» (رومن پولانسکی، 1976) بسازم، حتما بخشی از فیلمم را به ساختمانی که لوکیشن این فیلم بود اختصاص می‌دادم. فیلم آقای پولانسکی سی‌وهفت سال پیش ساخته شده و آن ساختمان که الان باید حدود صد سال قدمت داشته باشد، سرحال و قبراق پابرجاست. ولی اگر همین الان به عنوان یک مهاجرنشین تهرانی بخواهم فیلمی درباره لوکیشن فیلم آخرم («مینور/ ماژور»، 1388) که خانه‌ای قدیمی در خیابان اردیبهشت بود (خانه اردیبهشت) بسازم، امکانش نیست. چون که خانه اردیبهشت دود شده رفته هوا و احتمالا قرار است به‌جایش یک پاساژ و یا یک ساختمان چندطبقه زشت بسازند. البته مخالف پاساژ نیستم و اتفاقا خیلی هم به مقوله پاساژگردی علاقه دارم، ولی تجربه زندگی در این مگاسیتی سوررئال مرا بدبین بارآورده.

طهرانی که بود، تهرانی که هست

آیا ساختمان‌ها و خیابان‌های کهن، به تنهایی، می‌توانند ضامن صفتِ «تاریخی» یا «قدیمی» برای تهران، یا هر شهر دیگری، باشند؟ آیا شهری تاریخی سُراغ دارید که در آن رد و نشانی از بناهای کهن باقی نمانده باشد؟ آیا رخدادها، واقعه‌ها و شخصیت‌ها، فارغ از بقایای کالبدی، می‌توانند برانگیزاننده‌ حسی از تاریخ باشند؟ این پرونده در نظر دارد تا پرسش‌های فوق را به بحث بگذارد، آن هم نه از یک منظر، که از مناظری بیش‌وکم متفاوت و گاه متعارض.