یادداشت

یادبودهایی که نبودند: درباره‌ی ضد یادبودها و دلالت‌های آن‌ها

چطور یادمان‌هایی بسازیم که باعث شوند جنایت‌های گذشتگان‌مان را به یاد بیاوریم یا فراموش کنیم؟ جنبش ضدیادبود در پی پاسخ به همین سوال شکل گرفت؛ جنبشی که با ضد خاطره و مذمت سروکار داشت نه خاطره و بزرگداشت. این نوشته، درباره‌ی ضد یادبودها و دلالت‌های آن‌هاست؛ از کته کلوویتز تا ستونی که به تدریج در خاک فرو می‌رود.

 تخت فولاد در تنگنا: چرایی زوال تدریجی گورستان تاریخی تخت فولاد اصفهان با کندوکاو در ماهیت گورستان‌ها

نویسنده: کسری شهبازبیگی | دانشجوی کارشناسی ارشد مطالعات معماری ایران در دانشگاه هنر اصفهان  «شهر مردگان روی دیگر جامعه زندگان است، نه شاید هم تصویری از خود ش...

شک منتهی به عمل | معماری از دل آزمون و خطا

ادورادو پریسکو در یادداشتی مشهور در مجله‌ی ایتالیایی «دوموس» به سال ۱۹۳۴، به معماران ایتالیایی به سبب عجزشان در «باور داشتن به ایدئولوژی‌های خاص»[۱] تاخت. داعیه‌اش این بود که مبارزه با «ضد مدرنیسم» تنها از سنگرِ ثبات مرامی و سبکی ممکن است. اما نفی خودخواسته‌ی هر نوع ایدئولوژی بیش از آنکه بیانگر ضعف و انحطاط باشد، بدل به نقطه قوتی برای کارهای گروه «الاستیکوسپا+۳» شده است. آنان بر اساس فرآیندهای آزمون و خطا، آزادانه روش طراحی تجربی و شخصی‌ای را سر و شکل داده‌اند.

معماری امعا و احشا: دروازه‌غار در عکس‌های عباس عطار

فرهاد مهراد جوان در دههٔ چهل، هنگام معرفی خود در اجرایی که در آن سعی می‌کند ادای «رِی چارلز» را دربیاورد، به «خانم‌ها و آقایان، به‌خصوص خانم‌ها»، چنین نشانی می‌دهد؛ محله‌ای که نام‌اش هویداکنندهٔ تاریخ دیرین آن است. اما دروازه غار ِ فرهاد کجاست؟‌ مسکن چه کسانی بوده و چه قشری آن‌جا می‌زیند؟ اگر به دروازه‌غار برویم چه صحنه‌هایی را می‌بینیم و آن‌جا چه تصویری در ذهن ما برجای می‌گذارد؟

خدمات باید برای مردم باشد نه اشتیاق نمایش انسان دوستی ما

کوچک‌ترین و بدیهی ترین اقدامات امدادی نیازمند مطالعه دقیق ویژگی‌های اقلیمی و اجتماعی-فرهنگی منطقه است. کنسروها و صنایع غذایی بسته بندی و ساده‌ترین کمک‌ها در کمتر از دو هفته روستاها رو به زباله دانی تبدیل می‌کند و بسیاری مواقع موجب آلوده شدن آب آشامیدنی روستاییان و احشام آن‌ها نیز می‌شود. اگر شناخت و مطالعه نباشد ممکن است حجم عظیمی از ثروت هزینه شود بدون اینکه بهبود دراز مدت چندانی در وضعیت زلزله زده ایجاد کند.

خانه‌ها را به روی بازماندگان بگشاییم

خانواده‌ی جنگ زده من خاطره‌ای دارند از شش ماه مهمانی در خانه خانواده محترم حجتی در بهار ِ همدان. از پدر که می‌پرسم می‌گوید با شناسنامه صادره از اهواز ما را معرفی می‌کردند به خانواده‌هایی که به صورت داوطلب فضایی از خانه‌هایشان را به خانواده‌های جنگ زده اختصاص داده بودند. فکر می‌کنم در سرمای صفر درجه اورامان یک چادر چطور می‌تواند گرم باشد؟ آسوده باشد. فاصله چادر تا سرویس بهداشتی و حمام چگونه خواهد بود؟ حرائم زیستی مورد نیاز یک خانواده چطور تامین می شود؟

حروف ربط محتمل: سرگشتگی میان «تاریخ» و «نظریه» معماری

امروزه مطالعه، نوشتن و تفکر پیرامون معماری با عنوان «تاریخ و نظریه معماری» شناخته می‌شود و به عنوان یکی از شاخه‌های اصلی رشته معماری مورد قبول واقع شده است. دروس «تاریخ معماری» و «تاریخ نظریه معماری» از جمله درس‌هایی هستند که از این شاخه در چارت دروس تخصصی دانشجویان رشته معماری گنجانده شده‌اند. همچنین تاریخ و نظریه معماری می‌تواند مجال فهم عمیق‌تر برای مفاهیم و مباحث مرتبط با رشته باشد -در گفتمان‌هایی که معماری به عنوان سوژه لحاظ می شود. در مورد تاریخ و نظریه معماری می‌توان بسیار بیشتر گفت. اما تفسیر ارتباط تاریخ با نظریه زمانی پیچیده‌تر می‌شود که حروف ربط محتمل را لحاظ کنیم: «تاریخ یا نظریه»، «تاریخِ نظریه» یا حتی «تاریخ به مثابه نظری».

معماری بی‌قراری؛ روایتی از پیاده روی اربعین

ز همان خیابان اصلی و گذرهای اطراف و درون گورستان وادی‌السلام، موکب‌ها از زمین سر برمی‌آورند و صدای «هله بزوار الحسین» میزبانان شنیده می‌شود. بومیان به اصرار زائران را دعوت به حضور در موکب‌ها یا حداقل ایستادنی به اندازه نوشیدن «شای عراقی» می‌کنند. از همین جاست که با تولد کالبدهای جدیدی در جداره بزرگراه نجف-کربلا و خیابان‌های منتهی به آن می‌شوید که پیش از این نه‌تنها در جای دیگری که حتی به این صورت در همین بزرگراه نیز حضور نداشته‌اند.
کانال تلگرام
اینستاگرام