تهران قدیم

طهران چگونه تهران شد؛ نگاه مقایسه‌ای به تهران در دوره‌های قاجار و پهلوی اول

وقوع انقلاب مشروطه، نقطه عطف مجموعه تحولاتی در عرصه‌های سیاسی، اجتماعی و فرهنگی ایران و به‌‏ویژه تهران است که نه‏تنها در شکل و کالبد جامعه، بلکه در رفتارهای فردی و اجتماعی مردم به عنوان اعضای جامعه شهری تأثیر گذاشتند.

طهرانِ فرنگی: نگاهی به تهران عصر قاجار از دریچه سفرنامه‌ها

تهران، پایتخت جدید ایران در دوره قاجار، جانشین شهرهای کهن و پرآوازه‌ای چون شیراز، اصفهان، تبریز، ری، هرات، سمرقند و... شد. این شهر نوخاسته که در روزگاری نه‏چندان دور، روستای بی‏نام و نشانی بیش نبود به دلایل سیاسی و اقتصادی مورد توجه نمایندگان دول خارجی و جهان‏گردان قرار گرفت. نوشتار پیش رو نگاهی به تحولات کالبدی و اجتماعی- اقتصادی تهران در دوره قاجار از منظر سفرنامه‌های نگاشته‏شده در این عصر دارد.

رومن پولانسکی در خانه اردیبهشت؛ روایتی نه چندان رسمی از تهران قدیم

اگر من، با همین حال و هوا و روحیه‌ای که  دارم، یک شهروند مهاجرنشین در فرانسه بودم و احیانا می‌خواستم فیلمی مستند درباره فیلم «مستأجر» (رومن پولانسکی، 1976) بسازم، حتما بخشی از فیلمم را به ساختمانی که لوکیشن این فیلم بود اختصاص می‌دادم. فیلم آقای پولانسکی سی‌وهفت سال پیش ساخته شده و آن ساختمان که الان باید حدود صد سال قدمت داشته باشد، سرحال و قبراق پابرجاست. ولی اگر همین الان به عنوان یک مهاجرنشین تهرانی بخواهم فیلمی درباره لوکیشن فیلم آخرم («مینور/ ماژور»، 1388) که خانه‌ای قدیمی در خیابان اردیبهشت بود (خانه اردیبهشت) بسازم، امکانش نیست. چون که خانه اردیبهشت دود شده رفته هوا و احتمالا قرار است به‌جایش یک پاساژ و یا یک ساختمان چندطبقه زشت بسازند. البته مخالف پاساژ نیستم و اتفاقا خیلی هم به مقوله پاساژگردی علاقه دارم، ولی تجربه زندگی در این مگاسیتی سوررئال مرا بدبین بارآورده.
تهران، ۱۹۲۴-۱۹۲۵

عکس‌های هوایی بی‌نظیر از شهرهای ایران و خاورمیانه در دهه ۳۰ میلادی

والتر میتلهوزر، هوانورد پیشرو و یکی از مؤسسان سویس‌ایر به عکاسی هوایی علاقه‌ی بسیار داشت. کتابی که به تازگی انتشار یافته حاوی عکس‌های هوایی‌است که او در دهه‌ی ۱۹۳۰ از شهرهای افریقایی و خاورمیانه‌ای از کاسابلانکا تا قاهره و اصفهان و تهران و بوشهر گرفته است.