گزارشی از وضعیت شهرهای جهان در شاخص زیست‌پذیری و جایگاه تهران

لیست بهترین شهرهای جهان ازنظر شاخص زیست پذیری توسط نشریه اکونومیست در ۱۸ اوت سال جاری میلادی منتشر شد. در این رتبه‌بندی سعی شده بهترین و بدترین شهرهای جهان ازنظر قابلیت زندگی یا زیست پذیری اندازه‌گیری و معرفی شوند. این شاخص که از ۱۰۰ اندازه‌گیری می‌شود بر اساس فاکتورهایی که به امنیت و ثبات، بهداشت و سلامت، منابع آموزشی، زیرساخت و محیط‌زیست مربوط می‌شوند برای ۱۴۰ شهر مهم دنیا اندازه‌گیری شده است.

شهرهای رده‌ی بالای رده‌بندی تا شهرهای حد میانه در کشورهای ثروتمندتر قرارگرفته‌اند. ملبورن استرالیا برای ششمین سال متوالی بهترین شهر دنیا ازنظر شاخص زیست پذیری شناخته‌شده است. شش شهر از ده شهر اول در کشورهای استرالیا و کانادا قرارگرفته‌اند؛ اما بزرگ‌ترین شهر استرالیا یعنی سیدنی از لیست ده شهر اول به دلیل ترس از حملات تروریستی خط‌خورده است.20160820_woc555

دمشق پایین‌ترین شهر در این رتبه‌بندی است با امتیاز ۳۰.۲ از ۱۰۰ که در همه‌ی بخش‌ها پایین‌ترین نمره را گرفته است (که البته با توجه به جنگ ویرانگر داخلی که در آنجا در جریان است، قابل‌فهم است.) کیف پایتخت اوکراین تنها شهر اروپایی در ده شهر انتهایی رتبه‌بندی است که در بخش‌های بهداشت و سلامت و آموزش عملکرد خوبی داشته اما به دلیل مناقشه داخلی ادامه‌دار با روسیه نمره پایینی در بخش ثبات دریافت کرده است.

بی‌ثباتی فزاینده در سال‌های اخیر باعث شده نیمی از شهرهای مورد برسی در این رتبه‌بندی طی یک سال گذشته دچار افت رتبه شوند. ده شهر از این شهرها در اروپای غربی قرارگرفته‌اند که پاریس از همه‌ی آن‌ها شاخص‌تر است. پاریس به دلیل حملات تروریستی متعدد در سال گذشته آسیب بسیاری متحمل شده است. برخی شهرهای آمریکایی شامل آتلانتا، سان‌فرانسیسکو و شیکاگو هم به دلیل ناآرامی‌های مدنی که در سال گذشته در آن‌ها اتفاق افتاد، در رده‌بندی سقوط کرده‌اند.

منتشرکنندگان این گزارش امتیازات را به ۵ دسته تقسیم‌بندی کرده‌اند که در آن شهرها بر اساس امتیازشان دریکی از این محدوده‌ها قرار می‌گیرند. شهرهای هر محدوده توصیفی خاص دارند.

نمره توضیحات
۸۰-۱۰۰ چالش‌های خیلی کم (بدون چالش) در استانداردهای زندگی وجود دارد.
۷۰-۸۰ زندگی روزمره در کل خوب است گرچه در بعضی جنبه‌ها مشکلاتی وجود دارد.
۶۰-۷۰ عوامل منفی بر زندگی روزمره اثرگذارند.
۵۰-۶۰ زیست پذیری به میزان جدی محدود است.
۵۰ و کمتر بسیاری از ابعاد زندگی به‌شدت محدود است.

جزئیات دسته‌بندی این شاخص و نمایه‌های استفاده‌شده در آن در جدول زیر مشاهده می‌کنید.

ثبات میزان شیوع جرائم خرد
میزان شیوع جرائم خشن
تهدید تروریسم
تهدید مناقشه نظامی
ناآرامی‌های مدنی
سلامت دسترسی به مراقبت‌های بهداشتی خصوصی
کیفیت مراقبت‌های بهداشتی خصوصی
دسترسی به مراقبت‌های بهداشتی عمومی
کیفیت مراقبت‌های بهداشتی عمومی
دسترسی به داروهای بدون نسخه
شاخص عمومی سلامت و بهداشت
فرهنگ و محیط‌زیست نرخ رطوبت/دما
نامساعد بودن اقلیم برای مسافران
درجه فساد
محدودیت‌های مذهبی و اجتماعی
درجه سانسور
دسترسی به امکانات ورزشی
دسترسی به امکانات فرهنگی
غذا و آشامیدنی
مصرف خدمات و محصولات
آموزش و تحصیلات دسترسی به آموزش خصوصی
کیفیت آموزش خصوصی
شاخص آموزش عمومی
زیرساخت کیفیت شبکه جاده‌ها
کیفیت حمل‌ونقل عمومی
کیفیت ارتباطات بین‌المللی
دسترسی به مسکن باکیفیت
کیفیت ارائه انرژی
کیفیت ارائه آب
کیفیت ارتباطات مخابراتی

وضعیت تهران در این رتبه‌بندی
 تهران در میان ۱۴۰ شهر دنیا در رتبه ۱۲۶ قرارگرفته است. مجموع نمرات تهران از ۱۰۰ به ۵۰.۸ رسیده است. بااینکه این رتبه و امتیاز اصلاً خوب نیست اما تهران با ۵ نمره افزایش بیشترین میزان صعود در رتبه‌بندی را طی ۵ سال گذشته در بین همه‌ی شهرهای دنیا داشته است. بعد از تهران دبی بیشترین میزان رشد در نمره را تجربه کرده است. برخی رسانه‌های داخلی که به انعکاس این گزارش پرداخته‌اند، تنها به رتبه تهران اشاره‌کرده‌اند و به میزان رشد تهران طی ۵ سال گذشته هیچ اشاره‌ای نکردند و به‌نوعی سعی در مقصر جلوه دادن شهرداری تهران به خاطر پایین بودن رتبه داشتند. درحالی‌که دقت در نمایه‌های مورداستفاده برای تعیین رتبه‌بندی نهایی در این شاخص به‌خوبی نشان می‌دهد بسیاری از نمایه‌ها، در حیطه اختیارات و وظایف شهرداری نیست و دولت و سایر ارگان‌ها در بهبود یا تضعیف آن‌ها نقش اساسی دارند.20160820_woc598_0

 

 

مطلبی دیگر
معماری امروز، پس از حدید، به کدام سو می‌رود؟؛ زاهـــای آهنین