تحریریه سرویس معماری معاصر

اخلاقی یا زیبا؟ / نقدی بر تغییرات ساختمان اداره‌ی مرکزی پست تبریز

ساختمان پست مرکزی تبریز یکی از نمونه‌های شاخص معماری مدرنیستی رایج در پهلوی دوم است که با نمای شیشه‌ای و بتنی عریانش، برای سال‌های طولانی به عنوان نشانه‌‌ای شهری در خیابان ارتش جنوبی تبریز ایفای نقش می‌کرد. فرم‌پردازی، مصالح، اجرا و موقعیت ممتاز این ساختمان، آن را به حق جزو آن دسته از بناهای مدرن قرار می‌دهد که نیازمند حفاظت و قرارگیری در ذیل عنوان «میراث معماری مدرن» هستند.  با این حال پس از بی‌توجهی به مرمت اصولی نمای بتنی و سطوح شیشه‌ای ساختمان، اینک مدتی است که تغییرات سوال‌برانگیزی بر روی آن در حال اعمال‌شدن است. از رنگ کردن سطوح بتنی گرفته تا نصب بیلبوردهای تبلیغاتی، بنرها و تبدیل فضای داخلی و یکی از طبقات آن به خرده‌فروشی‌ها و بازارچه‌ای با کارکردی مغایر عملکرد اصلی ساختمان.

معماران جهادی؛ گزارش شماره ۱

با پیگیری‌های انجام شده، مجموعه‌ی «معماران جهادی» به عنوان سازمان‌دهنده‌ی خدمات و اقدامات معماری و مهندسی در «قرارگاه شهید محمدسعید جعفری (بسیج سازندگی)» مسئولیت یافته است. این قرارگاه مسئول سازماندهی تمامی گروه‌های جهادی در منطقه‌ی زلزله‌زده است. مهندس محمد یاراحمدی، به عنوان نماینده‌ی انجمن معماران جهادی، در چارت این قرارگاه حکم گرفته‌اند. همزمان قرارگاه جهادی امام رضا(ع)، به عنوان همکار مسئولیت تامین تجهیزات،‌ نیروی اجرایی و مصالح لازم برای فعالیت معماری و عمرانی را برعهده گرفته است. مذاکره با مسئولان بنیاد مسکن و دیگر ارگان‌ها ادامه دارد.

بی‌مسئولیتی در سازمان نظام مهندسی ساختمان: پیام فراخوان ایده‌ی سرپناه موقت برای زلزله‌زدگان چیست؟

شورای مرکزی سازمان نظام مهندسی ساختمان فراخوان ایده برای اسکان موقت زلزله‌زدگان منتشر کرده است؛ فراخوانی که مهلت ارسال آثارش تا پایان ماه آبان است و برای ارسال ...

بی‌مهری مسکن مهر: «مسکن حداقل» برای انسان‌های «حداقل»

مسکن مهر اسلام آباد غرب، مسکن مهر گلستان بجنورد و مسکن مهر ورزقان تنها سه مصداق برای نمود تحقق وعده‌های داده شده در برای مهرورزی و خدمت به بندگان خدا هستند. اهدای چهار دیوارِ ناقابل که روزی سنگی بر گور خریداران خانه خواهد شد. خوابگاه یا مسکن، این دو واژه در تعریف و برقراری امنیت با هم فرقی ندارند. سقفی که قرار است بریزد چه در خوابگاه باشد یا مسکن، ساده و بنیادی‌ترین اصل سکونت‌گاه را زیر سوال می‌برد، در چنین وضعیتی است که آسمان سقفی امن‌تر و بی‌منت‌تر از تمامی این سرمایه‌هایی هستند که با پز و افتخار امروز به هیئت تلی از آوار و ترک درآمده‌اند. 

بررسی و تحلیل تجارب گروه‌های خارجی و داخلی، پس از وقوع زلزله در ایران

نویسنده: شیوا آراسته| معمار و پژوهشگر نوشته زیر بخشی از یک پژوهش گسترده در خصوص کیفیت بخشی به مسکن روستایی است که به دلیل وقوع زلزله دلخراش در غرب ایران لازم...

سفالگری از گذشته معماری در آینده؛ روایتی از مسیر نادر خلیلی در رسیدن به‌سازه‌ی ‌اَبَرخشت

«بيش از 800‌ميليون نفر در جهان يا در زاغه‌نشين‌هايى که از آهن‌پاره، چوب و گل ساخته شده زندگى می‌کنند يا اصلا پناهگاهى ندارند. اين روياى من بوده که براى مشکل مسکن اين افراد فکرى کنم.» اين سخنان زنده‌ياد نادر خليلی، معمار سرشناس ايرانی و مبتکر خانه‌های ساده خاکی با روش‌های سنتی ايرانی است که با زلزله‌ای که شب گذشته کرمانشاه را لرزاند و بسياری از مردم و به‌ويژه مردم روستاها را بی‌خانمان کرد، ارزش و رنگی دوباره می‌گيرند.

مداخلات فراقانونی: پرسش‌هایی درباره‌ی جایگاه دبیرخانه‌ی مسابقات معماری و شهرسازی

چهار سال پیش بود که به سبب ناداواری‌های مشهود در مسابقات معماری به ستوه آمدیم و رفته رفته جمعی کوچک را شکل دادیم تا در راستای سالم سازی و برای ساماندهی به مسابقات، هماهنگ و گروهی تلاش کنیم.  هسته اولیه این هسته، متشکل از هشت نفر بود و همه چیز داشت خوب پیش می‌رفت تا اینکه جمعی از داوران خاطی مسابقات، از موضوع مطلع شدند و در یک تبانی آشکار باعث از هم پاشیدن کارگروه مسابقات و به انحراف کشیدن مسیر ساماندهی مسابقات شدند. در نتیجه آنچه امروز به عنوان دبیرخانه مسابقات خودش را به اصرار و اجبار بر جامعه معماری تحمیل می‌کند، با آرمان و اهداف آن حرکت سالم اولیه فاصله بسیاری دارد.

معماران به پشت میزهای خودشان برگردند؛ گفت‌وگو با نوید فلاحت، پیرامون رخدادهای مسابقه طراحی پوستر باغ ایرانی

مسابقه طراحی پوستر روز باغ ایرانی که در هنگام اعلان فراخوان نسبت به عدم وجود جایزه و داوران متخصص باعث اعتراض برخی شده بود، پس از اعلان برگزیدگان با حداقل سه مورد کپی آثار در میان برندگان و برگزیدگان مواجه شد که این تعداد در مسابقات مشابه بی‌سابقه به نظر می‌رسد. نظر به این موضوع گفت‌وگویی انجام شد با نوید فلاحت، طراح گرافیک و داور مسابقات و جشنواره های متعدد طراحی که به تحلیل و نقد ساختاری دلایل بروز چنین واقعه‌ای بپردازد.

شهرهایی که مرئی می‌شوند؛ درباره‌ی تجربه‌ی بازنمایی تصویری «شهرهای نامرئی» از ایتالو کالوینو

هنر چیزی جز بازنمایی نیست. همه‌ی نظریه‌های هنری درباره‌ی ماهیت این بازنمایی سخن می‌گویند، از بازنمایی واقعیت تا بازنمایی خیال یا حتی بازنمایی بازنمایی. اما جز آرا و نظریه‌ها ابزارها نیز موثرند؛ گاهی آن‌ها خود نظریه‌سازند. نظریه‌های زبانی در حوزه‌ی هنر با نظریه‌های تصویری تمایزات جدی دارند. دستگاه‌های تحلیلی یا انتقادی آن دو در بسیاری موارد بدون رجوع به ریشه‌های فلسفی به یکدیگر بسط‌ نمی‌یابند و البته این تضاد نیز مانند هر تضاد دیگری خود می‌تواند مجرایی برای زایش و خلق قرار گیرد. نوشته‌هایی درباره‌ی تصویر یا تصاویری درباره‌ی نوشته‌ها، موسیقی فیلم، معماری متن، کلمات تجسم‌یافته و صداهای رنگین تلاش‌هایی‌ هستند تا چهارچوب‌های ادراکی را به یکدیگر بسط دهند و از امکانات پنهان آن‌ها نسبت به یکدیگر استفاده کنند. ازاین‌رو هر بار که قالبی هنری، قالبی دیگر را موضوع خود قرار می دهد، جز تولید محتوا به‌عنوان اثر هنری، رخدادی نیز حاصل شده است. آن رخداد تنظیمی دیگر از تمایزات ادراکی این دو قالب نسبت به یکدیگر است.

تجربه شعف محیطی در پردیس ایرانی؛ ۱۰کیفیت محیطی باغ ایرانی از دریچه علم، فلسفه و عرفان

گاهی در جایی قدم می‌گذاریم و حال ما دگرگون می‌شود. گویی در لحظه‌ای از جهانی به جهانی دیگر وارد شده‌ایم. محیطی که حال ما را دگرگون می‌کند، نام‌های گوناگونی به خود گرفته است. بهشت زمینی، اقلیم هشتم، هتروتوپیا، دگرجا، میدان انرژی هوشمند و... برخی از این نام‌ها و تعابیر است. باغ ایرانی نمونه واضح محیط دلپذیری است که به محض ورود به آن حال بهتری پیدا می‌کنیم. محیطی که در طول هزاران سال همه ایرانیان لذت حضور در آن را تجربه کرده‌اند و از آن به عنوان بهشت یا پردیس یاد می‌کنند. در طول قرون متمادی سیاحان و تاریخ‌نگاران لذت حضور خود در باغ‌های ایرانی را توصیف کرده‌اند. در 6 دهه اخیر نیز محققان و پژوهشگران هر یک از دریچه نگاه خود، این پدیده محیطی را کالبدشکافی كرده‌اند تا از چیستی و چرایی دلپذیری آن پرده بردارند. این نوشتار به اختصار 10 کیفیت محیطی باغ ایرانی را از دریچه علم، فلسفه و عرفان برمی‌شمرد.

منظر ایرانی بیت‌الغزلی از عالم معنا؛بازخوانی خصوصیات منظر ایرانی در باغ‌سازی

باغ ایرانی چون شعری است که پیش‌تر بارها خوانده شده است و با این حال بازخوانی‌اش را می‌توان روح‌بخش یافت که غبار عادت بر صورتش نمی‌نشیند و تماشایش را مخدوش نمی‌کند.قدمت باغ در ایران بسیار است و آوازه شکوه و زیبایی آن از دیرباز به فراتر از جغرافیای سرزمین ایران رسیده است. استاد کریم پیرنیا که سال‌ها به مطالعات معماری و معماری منظر ایران پرداخته، با اشاره به قدمت این باغ‌ها معتقد است ایرانیان از دیرباز به ساختن باغ‌ها و باغچه در حیاط‌ها و دور و بر بناها علاقه خاصی داشته‌اند. با این وجود باغ که از روزگار دیرین در فرهنگ و تمدن ایرانی اهمیت و جایگاه مهمی داشته و یکی از مفاهیم بنیادین مباحث اجتماعی، فرهنگی و طبیعی این سرزمین به شمار می‌رفته است و امروزه نیز به صورت‌های مختلف در ادبیات، معماری و شهرسازی ایرانیان حضور دارد، متاسفانه از جایگاه درخور شأنی در طرح‌های منظر معاصر کشور برخوردار نیست.
کانال تلگرام