تحریریه سرویس معماری معاصر

تاق‌بستانی دیگر: نقد تالار انتظار کرمانشاه اثر علی‌اکبر صارمی

اگر بزرگ‌ترین بنای فرهنگی شهر نباشد، یکی از بزرگ‌ترین‌هاست. معمار آن مهندس صارمی بود و ما کرمانشاهی‌ها از اینکه بعد از مدت‌ها پروژه‌ای را به یک معمار داده‌اند خوشحال بودیم؛ چه چیزی بهتر از این که می‌توانستیم از این پس ساختمانی را از نزدیک ببینیم که تا قبل از آن آثار معمارش را فقط در مجله‌ها دیده بودیم. منتظر بودیم، انتظار می‌کشیدیم همچون اسمی که بعد‌ها روی آن گذاشتند. بالاخره انتظار‌ها به سر آمد و ساختمانش افتتاح شد، اما این بود بنایی که انتظارش را می‌کشیدیم؟! قرار بود محلی برای جمع شدن باشد، برای مشارکت، حتی برای گرفتن عکس یادگاری؛ از آن جنس ساختمان‌هایی که اطرافشان همیشه شلوغ است. اما باید پرسید که آیا این ساختمان در تحقق اهداف خود موفق بوده است؟

گزارشی از نشست هم اندیشی «جایگاه معماری اسلامی در معماری معاصر ایران»

نشست هم اندیشی «جایگاه معماری اسلامی در معماری معاصر ایران» همزمان با هفته هنر انقلاب اسلامی و با حضور جمعی از اساتید معماری کشور و علاقمندان به حوزه معماری، پنجشنبه ۲۳ فروردین ماه در حوزه هنری برگزار شد. در این نشست مهندس علی فروزانفر مدیر مرکز معماری اسلامی حوزه هنری، مهندس عبدالحمید نقره‌کار، مهندس عبدالهی، مهندس حاتمیان به بیان مفاهیم و جایگاه هنر و معماری اسلامی در ایران پرداختند.

ایتالیا در حال ساخت | «فرم مهم است»

«ایتالیا در دست ساخت» عنوان سلسله‌نمایشگاه‌هایی است که خانه‌ی فرهنگ ایتالیا اقدام به برگزاری آن‌ها می‌کند. اولین نمایشگاه از این سلسله، به بررسی آثار استفانو پوجاتی و بنجامینو سروینو با نام «فرم مهم است» تعلق دارد. از خلال آثار این دو معمار، نمایشگاه در پی اکتشاف نقش بنا به عنوان ساخته‌ای فرهنگی و هنری در برابر دو گرایش اقبال‌یافته‌ی معاصر است: گرایش کنش‌گرایانه و مینیمال. اولی بر جنبه‌های فنی بنا از جمله انرژی تاکید دارد و دومی در گوشه‌ی بیان‌گری اختصاصات زمینه و بلاغت و فصاحت خلوت گزیده است. ایده‌ی فرم معمارانه به مثابه بیانی فرهنگی و سیاسی به حاشیه‌های گفتمان معماری رانده شده است. در این پرونده به معرفی این دو معمار و رویکردها و تحلیل آثارشان می‌پردازیم

عبدالعزیز فرمانفرمایان؛ مهندس معمار

عبدالعزیز فرمانفرمایان بنیان‌گذار نخستین دفتر « مهندسان مشاور» است. او در سال ۱۲۹۹ در خانواده‌ای اصیل و صاحب‌نام به دنیا آمد. پدرش از نوادگان عباس میرزا بود، مادر نیز از خانوداه‌های بزرگ کرمانشاه. شاید همین جایگاه والای خانوادگی و تمکن مالی بود که او را در زمره‌ی نخستین معماران تحصیل‌کرده در اروپا قرار داد. او تحصیلات خود را در سال ۱۳۳۰ در دانشکده‌ی بوزار به پایان رساند و در همان سال به ایران بازگشت. پس از بازگشت در گاراژ خانه‌ی پدری شروع به کار کرد و چندی بعد در یکی از آتلیه‌های دانشکده‌ی ‌هنرهای زیبای دانشگاه تهران، زیر نظر مهندس فروغی به کار و تدریس اشتغال یافت. در همان سال‌ها بود که مسجد دانشگاه تهران را طراحی کرد.

حسین لرزاده؛ احیای هنرهای از یاد رفته

اهمیت لرزاده در بین معماران معاصر ایران در این است که او آخرین نسل از معماران تراز اول ایران است که تحصیلاتش کاملاً در مکتب معماران سنتی بوده و بر علم و عمل معماری هم‌زمان مسلط بوده است. بسیاری از کارهای لرزاده توسعه یا جزییات نمای بناهای استادان دیگر بوده است. هنر لرزاده در این بوده است که اثر خود را به‌گونه‌ای با اصل ساختمان ترکیب کرده است که دیگر از آن جداکردنی نیستند.

در جست‌وجوی گذشته‌ی از دست رفته | مدرسه‌ی انوشیروان دادگر

دبیرستان دخترانۀ انوشیروان دادگر (یا آن‌طور که روی تابلوی ورودی آن درج شده، نوشیروان جی تاتا)، به‌تنهایی می‌تواند بخشی از تاریخ یک قرن اخیر ایران (و تهران) را بازنمایی کند: تاریخ احداث آن به سال ۱۳۱۵ بازمی‌گردد، سبک به‌کاررفته در معماری آن شباهت بسیاری با برخی بناهای هم‌دورۀ خود دارد، و البته به دست زرتشتیان بنا شده است. بی‌نیاز از گفتن است که دورۀ حکومت رضاشاه (۱۳۲۰-۱۳۰۴)، برهۀ پا گرفتن باستان‌گرایی غلیظی بود که، به‌واسطۀ میل هم‌زمان حاکمیت و گروهی از اهل فکرِ آن دوره به ایران پیش از اسلام، به‌تدریج هواداران فراوانی یافت. بر همین اساس، علاقه به کیش زرتشتی (در وجه اعتقادی) و الگوبرداری از بناهای به‌جامانده از آن دوران (در وجه هنری) به یکی از مشخصه‌های فرهنگی عصر پهلوی اول بدل شد.

از آکادمی سلطتنی هنرهای بریتانیا و فعالیت‌‌های معمارانه‌اش چه می‌دانیم؟ به بهانه‌ی نامزد شدن دفتر معماری دیگر در جایزه‌ی دورفمن ۲۰۱۸

آکادمی سلطنتی دورفمن، امسال اولین دوره‌ی جایزه سالانه‌ی معماری خود را برگزار می‌کند. در خبری که در رابطه با فعالیت‌ها و اهداف دفتر آقای تغابنی در این سایت منتشر شده است، توجه ایشان به زمینه‌های اقلیمی، سیاسی، اجتماعی- فرهنگی پروژه‌ها و همچنین ایجاد راهکارهای معاصر در پاسخ به معماری سنتی ایران از دلایل نامزد شدن دفتر او برای این جایزه برشمرده شده است.

سرنوشت خانه‌ نویسندگان معروف دنیا؛ میراثی برای ماندن / بررسی خانه‌های محل زندگی همینگوی، مارک تواین و هرمان ملویل

نویسندگان و هنرمندان جزو مفاخر هر کشور هستند بنابراین علاوه‌بر آثار ادبی و هنری به‌جامانده از آن‌ها اشیایی که استفاده می‌کردند و خانه‌ای که در آن زندگی می‌کردند هم جزو میراثی به‌شمار می‌روند که کشورها به‌جای تخریب و نابودی‌شان در حفظ آن‌ها تلاش می‌کنند. روز چهارشنبه ۲۰ دی ۱۳۹۶ معاون میراث‌فرهنگی تهران خبر داد که خانه نیمایوشیج در محله خیابان دزاشیب تجریش تهران از فهرست میراث ملی خارج شده است. این خانه سال ۱۳۸۰ مصادف با سال‌مرگِ پدر شعر نو فارسی در فهرست آثار ملی کشور ثبت شد اما اکنون پس‌از ۱۶ سال، اهالی محل می‌گویند که محل رفت‌و‌آمد معتادان شده است. همین خبر کوتاه تلنگری است برای مقایسه رفتار کشورهای دیگر با خانه‌های مشاهیر ادب و هنر با رفتار متولیان میراث‌فرهنگی ایران در قبال محل زندگی شاعران و نویسندگان شهیر کشورمان.
کانال تلگرام
اینستاگرام