منتخب سردبیر

مطالبی که شایسته توجه بیشتری هستند.

در دفاع از تشکیل صنف کارگران شرکت‌های مشاور و دفاتر فنی

علیرغم تصریح قانون کار ، نیروی کار در شرکت‌های مشاور و دفاتر فنی معماری و شهرسازی ایران فاقد تشکل صنفی کارگری بوده و به همین دلیل با انواع بهره‌کشی غیرقانونی و نیز مشکلات متعدد در تنظیم روابط با کارفرما و دولت مواجه هستند. این یادداشت را می‌توان مقدمه‌ای بر نیاز مبرم به تشکیل صنف کارگران شرکت‌های مشاور و دفاتر فنی دانست.

آیا نوآوری در شهرها نابرابری به بار می‌آورد؟

دریافته‌ایم که هر چقدر شهری بزرگ‌تر، متراکم‌تر، مولدتر و از نظر اقتصادی موفق‌تر می‌شود، نابرابری در آن افزایش می‌یابد. از یک لحاظ، هر چه شهر یا ناحیه‌ی مادرشهری موفق‌تر می‌شود، نابرابرتر می‌شود، و این امر کاملاً چالش برانگیز است.

چرا رکود برای معماری ایران مفید است؟

حالا وقتی پای درد و دل‌ها و گلایه‌ها و پنل‌های معمارانه می‌نشینیم، دیگر سخن از عدم حضور معمار نیست، بلکه شکایت‌ها از رواج سبک بازاری ِ رومی یا حتی گاهی غرب‌زدگی و فرمالیسم است. امروزه معماران زمینه گرایی را نه یک‌ترم ِ آکادمیک که یک مسئولیت حرفه‌ای می‌دانند. این‌ها حکایت از چه دارد؟ تنوع و تعدد پروژه‌هایی که به ورودی جایزه معمار می‌رسد بسیار بیشتر شده. مسابقات معماری چه در بخش دولتی و چه در بخش خصوصی افزایش چشمگیری یافته و تقریباً هر چند هفته از یک مسابقه جدید عمومی خبر می‌رسد. مسابقات دعوتی و محدود که نشان‌دهنده بخش خصوصی حرفه‌ای است بسیار افزایش‌یافته و در این دعوت‌ها نه صرفاً مشاوران سابقه‌دار، بلکه دفاتر و یا حتی معماران جوان منفرد به‌راحتی دعوت می‌شوند.

نقد معماری مرقد امام خمینی (ره)

ساختمان جدید حرم امام خمینی (ره) ۱۴ خرداد 1386 با حضور مردم افتتاح شد. از انتشار اولین تصاویر رسانه‌ای از کالبد حرم تا ورود مردم به آن، یک هفته‌ای انتقادات و گفت‌گوهای رسانه‌ای متفاوت درباره این ساخت‌وساز جدید ایراد شده بود که هیچ‌کدام از مسئولان مرتبط را مجاب نکرد. عمده انتقادات در فضای عمومی معطوف به سیره ساده‌زیستانه امام(ره) و تناقض آن با معماری تجملاتی جدید حرم بود. دست آخر مسئول مستقیم این پروژه (حمید انصاری) با حضور در گفت‌وگوی خبری شبکه دو با دفاع کامل از تصمیمات و معماری حرم آن را معماری ایرانی‌اسلامی درخور امام(ره) و انقلاب دانست.

ایدئال لوکوربوزیه یک‌جور پادگان است

در همان زمانی که مرکز پمپیدو نمایشگاه خود را با موضوع لوکوربوزیه در آوریل 2015 دایر کرد، سه کتاب با رجوع به گرایش‌های فاشیستی این معمار منتشر شد. برگزارکنندگان که با فاش شدن حقیقت مبهوت مانده بودند، تصمیم گرفتند [پاسخ] این مسئله را به کنفرانسی که بنا بود در اواخر سال ۲۰۱۶ برگزار شود، موکول کنند. با این حال، نویسندگان خاصی که نقدهای بسیاری به لوکوربوزیه وارد کرده بودند، اجازه‌ی شرکت نداشتند. درحالی‌که مرکز پمپیدو مشغول ادای احترام به لوکوربوزیه است، گروهی از مورخان و نویسندگان به ما یادآوری می‌کنند که آثار او با دیدگاه‌های تمامیت‌خواهانه و فاشیستی لکه‌دار شده است.

نام‌هایی جدید، سیاست‌هایی قدیمی؛ مدیران جدید تهران، این شهر را چطور اداره خواهند کرد؟

«همه گزینه‌های شهرداری تهران» چند مولفه مشترک دارند، از جمله همه از لحاظ اقتصادی جزو تحسین‌کنندگان شیوه‌های مدیریت توسعه‌گرایانه‌اند و الگوهایی مانند اکبر هاشمی رفسنجانی را ستایش می‌کنند و اینکه شیوه مدیریت هیچ‌کدام تفاوت معناداری با دیگری ندارد و در نهایت به نتایج ثابتی منتهی می‌شود.
کنستانت نیونهویس

پیام بهروز صفدری به تحریریه‌ی رویدادهای معماری به مناسبت معرفی جنبش موقعیت‌سازان در معماری

اگر به این قائلیم که هر متن می‌تواند و باید آغازگر گفت‌وگویی باشد، چه بهتر است که این گفت‌وگو را رو به کسانی بیاغازیم که بر موضوع متن احاطه‌ی کامل دارند. بر همین اساس جستار «کنستانت؛ زدودن مرزهای معماری، سیاست و میل» را برای بهروز صفدری فرستادیم که سال‌ها و سال‌هاست بر موقعیت‌سازان متمرکز است و بدون شک پهنه‌ی این قلمرو را بیش از دیگران پیموده است.

جای پروژه‌ی اجتماعی معماری کجاست؟

در دهه‌ی گذشته، طیفی از اعمال مشارکتی و کنش‌گرانه، در مقام وارث خودخوانده‌ی پروژه‌ی اجتماعی معماری، ظهور کرده است. اغلب این ابتکارها، از کمک‌های «معماری برای بشریت» در مناطق فقیر و بلازده گرفته تا مداخلات موقت شهری، از تعاریف معمول معماری فراتر می‌روند. چنین اعمالی با برتری‌دادن به کنش‌گری، بی‌تکلفی و دگربودگی در مقابل قسمی فرهنگ مسلط معماری، که شامل فرمالسیم مبتذل و دلمشغولی‌های سلبریتی‌وار است‌، طراحی را از ور رفتن با فرم و مصالح به پرورش روال‌ها و خلق الگوهای مشارکت گسترش می‌دهد. به‌رغم استعداد این فعالیت‌ها برای ایجاد تغییر، بسیاری از منتقدان هنوز درباره‌ی نتایج نهایی و تبعات این ابتکارها به دیده‌ی شک می‌نگرند.

بحران مسکن به زبان ساده

اولین مناظره انتخابات ریاست جمهوری با موضوع «اجتماعی اقتصادی» بهانه‌ای شد تا بار دیگر بحران مسکن به موضوع بحث و گفت‌وگوی سیاسیون بازگردد. اکثر کاندیداها ترجیح دادند به جای گفت‌وگو درباره‌ی علت واقعی وقوع این شرایط و راه‌حل‌های آن، تنها وجود آن را متذکر شوند. در مواردی نیز که راه‌حل‌هایی پیشنهاد دادند که مانند قبل مُسکن‌هایی موقت برای این بحران هستند.

مناظرات ریاست جمهوری، اقتصاد سیاسی و آمایش سرزمین

برخورد سطحی و کالبدی با ساختار حاشیه‌نشینی بدون شناسایی و مبارزه با فرآیندهای حاشیه‌ساز که در اقتصاد کلان باقدرت و شتاب در حال عمل کردن هستند چیزی جز پوپولیسم نیست و تنها دستاوردش جذب آراء انتخاباتی است. تحلیل این بحران‌ها بدون داشتن شناختی از اقتصاد سیاسی موجد آن‌ها در سطح خواهد ماند.

نیمه‌ی تاریک ویلا ساوا لوکوربوزیه

یک قطعه زمین خوب خودبه‌خود معماری ارزشمندی را به‌وجود نمی‌آورد، اما به پدیدآمدنش کمک می‌کند. صرف‌نظر از لذت حمام‌کردن در وانی آبی‌رنگ، درازکشیدن زیر آفتاب و داشتن چمن‌زاری محصور با درختان میوه که کمتر از یک ساعت رانندگی با پاریس فاصله دارد، ویلا ساوا ارزش‌هایی را بازتاب می‌دهد که در طول زمان در برابر تغییر مقاوم بوده‌اند. گرچه ویلا ساوا به این ارزش‌ها فرمی بدیع و دقیق می‌دهد، نتیجه آن‌قدر که ما خواهان تصورش هستیم، ناب نیست.