منتخب سردبیر

مطالبی که شایسته توجه بیشتری هستند.

حروف ربط محتمل: سرگشتگی میان «تاریخ» و «نظریه» معماری

امروزه مطالعه، نوشتن و تفکر پیرامون معماری با عنوان «تاریخ و نظریه معماری» شناخته می‌شود و به عنوان یکی از شاخه‌های اصلی رشته معماری مورد قبول واقع شده است. دروس «تاریخ معماری» و «تاریخ نظریه معماری» از جمله درس‌هایی هستند که از این شاخه در چارت دروس تخصصی دانشجویان رشته معماری گنجانده شده‌اند. همچنین تاریخ و نظریه معماری می‌تواند مجال فهم عمیق‌تر برای مفاهیم و مباحث مرتبط با رشته باشد -در گفتمان‌هایی که معماری به عنوان سوژه لحاظ می شود. در مورد تاریخ و نظریه معماری می‌توان بسیار بیشتر گفت. اما تفسیر ارتباط تاریخ با نظریه زمانی پیچیده‌تر می‌شود که حروف ربط محتمل را لحاظ کنیم: «تاریخ یا نظریه»، «تاریخِ نظریه» یا حتی «تاریخ به مثابه نظری».

معماری بی‌قراری؛ روایتی از پیاده روی اربعین

ز همان خیابان اصلی و گذرهای اطراف و درون گورستان وادی‌السلام، موکب‌ها از زمین سر برمی‌آورند و صدای «هله بزوار الحسین» میزبانان شنیده می‌شود. بومیان به اصرار زائران را دعوت به حضور در موکب‌ها یا حداقل ایستادنی به اندازه نوشیدن «شای عراقی» می‌کنند. از همین جاست که با تولد کالبدهای جدیدی در جداره بزرگراه نجف-کربلا و خیابان‌های منتهی به آن می‌شوید که پیش از این نه‌تنها در جای دیگری که حتی به این صورت در همین بزرگراه نیز حضور نداشته‌اند.

آیا پلی‌بوی معماری مدرن را رواج داد؟

در این متن نگاهی داریم به ادعای بیترز کُلومینا مبنی بر اینکه مجله‌ی پلی‌بوی علت اصلی ورود مدرنیسم به جریان اصلی زندگی امریکایی در دهه‌های بعد از جنگ جهانی است. بر اساس این ادعا، هفنر، سردبیر مجله‌ی پلی‌بوی این جریان را رواج داده است و مجله‌ی پلی‌بوی بیشتر از هر مجله‌ی معماری دیگری یا حتی موزه هنر مدرن به رواج طراحی و معماری مدرن کمک کرده است.

مهاجرت چالشی پیچیده و اضطراری از جنس فضاست

دقیقاْ چه چیزی یک محیطِ انسان‌ساخت را «خانه» می‌کند؟ چه نوع محرومیت یا خطری قدرت این را دارد که فرد را به ترک خانه‌اش وادارد؟ چگونه یک شخص می‌تواند پس از مهاجرت به اجتماع و سرزمینی غریب، همچنان هویت و ارتباط اجتماعی را احساس کند؟ آیا فرآیند ساکن شدن در یک شهر جدید – هر چقدر هم طولانی- لزوماْ به تشکیل «خانه» می‌انجامد؟ آیا بعد از سال‌ها نزاع، ویرانی، و دوری از سرزمین مادری، امکانی برای بازگشت به «خانه» وجود دارد؟ می‌توان آنچه از دست رفته را باز هم کشف کرد؟ آن هم در مکانی که دیگر قابل تشخیص نیست.

ابلاغیه‌ی جدید رئیس‌جمهور: دستکاری عجولانه در بافت فرسوده به نفع بساز‌بفروش‌ها

سیگنال‌هایی که به‌تازگی از شخص رئیس‌جمهور درزمینه‌ی مسکن صادرشده است این نگرانی را کاملاً موجه می‌سازد که مداخلات قریب‌الوقوع دولت در بخش مسکن نه در جهت بهبود کیفیت زندگی ساکنان بافت‌های فرسوده و تأمین نیاز مسکن خیل عظیم شهروندان بد مسکن و حاشیه‌نشین بلکه بیشتر در جهت خروج از رکود بازار سوداگرانه‌ی مسکن و رونق دوباره‌ی کسب و کار بساز‌وبفروش‌هاست. تنها واکنش فعال جامعه‌ی حرفه‌ای و جامعه‌ی مدنی به چنین طرح‌هایی است که ممکن است سیاست‌مداران را به سمت منافع عمومی‌تر هدایت کند.

شکل‌گیری معماری مدرن: اختلالات روانی‌

پیشرفت‌های اخیر در علم عصب‌شناسی به عامل مهم دیگری در تفاوت معماری مدرن اشاره دارند: یکی از دلایل تفاوت معماری مدرن با ساختمان‌های قدیم، این بود که بنیان‌گذاران اصلی آن اساساً دنیا را به حالت «عادی» نمی‌دیدند؛ یعنی نمی‌توانستند ببینند. مغزهای آنها تحت تاثیر آسیب‌های جنگ، دگرگون شده بود؛ یا مانند لوکوربوزیه، اختلال مغزیِ ژنتیک داشتند. گرچه نظرات آنها درباره‌ی «طراحی خوب» نشانگر استعداد، بلندپروازی، و انگیزه‌ی آنها است، اما علاج‌ها و اصلاحات مدنظرشان اشاره به اختلالات مغزی خاصی دارد.

پارک کودک

فضاهای سبز شهری و پارک‏‌ها نوعی از سطوح شهری مورد نیاز شهروندان هستند که انواع مختلفی دارند. یکی از انواع پارک‌‏های شهری که امروزه در کشورهای مختلف بسیار مورد توجه قرار گرفته پارک کودک است که با هدف بهبود گذران اوقات فراغت کودکان، آموزش کودکان و توسعه فضاهای شهری آموزش‏دهنده احداث می‏شوند. با توجه به اهمیت بازی در دوران کودکی و نقشی که این امر در تقویت روحیه کودکان، کاهش استرس و افزایش قابلیت‏های فردی کودکان دارد توجه به محیط‏های بازی و فراغتی کودکان امری بسیار ضروری است. این در حالی است که پارک کودک به مفهوم واقعی در شهرهای ما ایجاد نشده است. لذا در این نوشته به معرفی پارک کودک، جایگاه آن در میان پارک‏های شهری و ضوابط خاص این فضاها خواهیم پرداخت.

زنان در معماری

همه‌ی ما آگاهیم که معمار شدن مستلزم پرشی است به سوی ناشناخته[ها]. هیچ کتابی نمی‌تواند شما را به کمال برای این امر آماده کند. برای ظهور در مقام معمار، ناگزیر لازم است که مسیرتان را به سوی حوزه‌های ناآشنا هدایت کنید: فرهنگ، سیاست، صنعت ساخت، نهادهای قانونی، استفاده کنندگان، تکنولوژی‌های در حال ظهور، مهندس مشاور، تصمیم گیرندگان، اجتماعات مختلف، این فهرست بی‌انتهاست... و برای یک زن، حوزه‌ی ناآشنای دیگری هم هست، چرا که او در سیستمی مشغول به کار است که چندان برای او مهیا نشده است.

ژست‌های پوچ: غزل پایانی ستاره‌معمارها  

معماران آینده به زمانه‌ی ما، به‌خاطر گیجی، ساده‌لوحی، و ناتوانی‌مان در قضاوت نقادانه، متحیرانه نگاه خواهند کرد. این به‌خصوص در ارتباط با بوالهوسی‌ای که به‌عنوان آیکون و پارامتریسیسم (پارامتریک‌گرایی) جا زده‌ایم، مانند کارهای فرانک گری و زاها حدید، صدق می‌کند.

معمــاری علیه خدا!؛ تأملی در منظر ادراکی مسجد مبتنی بر رضایت خداوند

اگر معماری را نه به عنوان یک پدیده، بلکه در سطح عملی انسانی بررسی کنیم، قادر خواهیم بود که عمل معمارانه را، همچون دیگر اعمال انسانی، در محک صواب و خطا از منظر رضایت خالق قرار دهیم. آیا بر این عمل، حسن فعلی و حسن فاعلی توأمان مترتب است؟ خلوص در چنین عملی که پدیداری عام دارد، تنها در مرتبه قلب و از سوی خداوند قابل دریافت است و یا به مخاطبان عمل نیز منتقل خواهد شد؟ اثر تکوینی فعلی مؤمنانه و یا از روی هوای نفس، آیا خود را در رویکردهای عملی و نظری نیز آشکار خواهد کرد؟ معماران در طول تاریخ اسلام با دستورهايي که از نصوص دینی به آنها رسیده چگونه برخورد کرده‌اند؟ موضع دین نسبت به عمل معمارانه، در غایت این عمل که خلق فضایی است چه بوده است؟ اگر معماری را در موضوعی چون مسجد، بیش از جنبه‌های سازه‌ای و عملکردی، سویه‌ای روان‌شناسی و ادراک‌مدار بپنداریم، منظر ادراکی فضای عبادی، چه نسبتی با عمل معمارانه برقرار می‌کند؟
کانال تلگرام