ترجمه : علي امامي نائيني ، حميد قائم مقامي حق نشر محفوظ AliEmamiNaeni@Gmail.com
تقديم به الف ، ز ، الف
لوييس آي کان
يکه مرد آجر و بتن
کسي که نسلي از معماران را شکل داد و در نظر
بسياري از نظريه پردازان معماري
معمار زنده ي درجه يک آمريکا تلقي مي شد
در غروب يکشنبه در اثر حمله قبلي
در ايستگاه مترو پنسلوانيا از دنيا رفت
در اين هنگام او 73 سال داشت
علاوه بر همسر ، درگذشت جناب کان دخترش سو آن را غمگين کرد
اولين باري که داشتم اين آگهي فوت رو مي خونم
بايد اعتراف کنم که دنبال اسم خودم مي گشتم
من هم فرزند او بودم تنها پسرش
من پدرم رو خوب نمي شناختم
هيچ وقت با مادرم ازدواج نکرد و هرگز با ما زندگي نکرد
اما تمام جزئيتات روزهايي
که تمام وقت با هم بوديم رو به خوبي به ياد دارم
اين عکس پيکنيکي هست که عصر با هم گرفتيم
اون آبرنگي شده
و مادرم اين صحنه رو شکار کرده
وقتي فوت شد فقط 11 سالم بود
چگونگي مرگ او هميشه من را مجذوب مي کند
او ورشکسته و تنها تازه از هند برگشته بود
که در زير زمين مردانه
ايستگاه پن در نيويورک سکته مي کند .
پليس نتوانست ب او را شناسايي کند
چرا که به دلايل نا معلومي
آدرس خود را از روي پاسپورتش پاک کرده بود
او را به سردخانه شهر بردند
جايي که تا سه روز بدون هويت ماند
در لحظات آخر به چه چيزي فکر مي کرد ؟
آيا کسي را ديده بود ؟
با کسي صحبت کرده بود ؟
آيا واقعا تصميم گرفته بود همسرش را رها کند
و براي هميشه پيش ما بي آيد ؟ مثل چيزي که مادرم مي گويد ؟
چندين سال بود که سعي مي کردم
با قطعه هايي از زندگي پدرم
که اجازه داشتم ببينم راضي شوم .
اما اصلا کافي نبود
من نياز داشتم که خودش را ببينم
بايد درک مي کردم که او کيست ؟
پس عزم سفري کردم که تمام آثار او را از نرديک ببينم
و هر چيزي که از او هنوز باقيمانده را پيدا کنم
اين سفر مرا به آنسوي دنيا مي برد
تا مردي را پيدا کنم که مرا با هزاران سوال بي جواب تنها گذاشت .
پدرم 25 سالست که فوت شده
پس وقتي برايم نمانده
اگر بخواهم که همکارانش را ببينم
تصميم گرفتم اول سراغ بهترين ها بروم
مرد شيشه اي
جناب جانسون
خوشحالم که مي بينمت
واي ، باعث افتخاره که مي بينمتون
تو پسر لويي ؟
بله
زاد و ولد مث علف هرزه مگه نه ؟
الان مي فهمم که
لو دوست داشتي ترين معمار زمان ما بود
جدا ؟
بله ، مثلا به بقيه فکر کن
فرانک لويد رايت خيلي بد اخلاق بود که بشه دوستش داشت
ميس ون دروهه اصلا تو نمي تونستي هيچ وقت باهش حرف بزني
کوربوزيه خيلي بدذات بود
اما لو ، اون مرد بود
تمام کارهاي من به اندازه
چهار پنج کاري که اون کرد نميشه
چون وقتي اون يک مشتري پيدا مي کرد
که خودش اينکه چطوري اون مشتري پيدا مي کرد يه رازه
چون هنرمندا کار پيدا نمي کنند
هر وقت مي خواستم کار هنري بکنم
آخرش با يک ... تا آخرش نمي رفتم
چيزي نيست که طبيعي خجالت زده بشيم
من يه جور ديگه کار مي کردم
من با اعداد و شهرتم اين کارو مي کردم
اما لو اين کارو با هنرمند بودنش انجام مي داد
اون مي نشست و کارش رو با هنر انجام مي داد
من هميشه مي خواستم فکر مي کنم اون هم همين رو مي خواست
که با من رو بيشتر بشناسه
من هم مي خواستم اون رو بيشتر بشناسم
چرا؟
خوب مي دوني
يه چيزهايي هست که نميشه به زبان آوارد
اين يه جاذبه ي حيوانيه
ذهنش ، فکرش, واقعا چون اون.
وقتي بهش نگاه مي کني اصلا لذت نمي بري
لذت نمي بري ؟
نميشه ازش خوشت بياد
چون صورت خيلي زخمي بود
جالبه ، هيچ وقت با من مستقيما اون جوري که بايد صحبت نمي کرد
کي ؟
لو
تا حالا اون اينجا اومده بود ؟
اون اينجا اومده بود ؟
به خانه ي شيشه اي
عجيبه من اينجا رو سال 49 ساختم
ممکنه ممکنه
به نظرت لو از اينجا خوشش ميومد ؟
نه
چرا ؟
خوب ، يه چنتا باکس صلب مي دوني که
اون هنرمنداي خودش رو داشت
نسبت به من اون خيلي آزاد بود
اولين باري که نسبت به ميراث پدرم احساس پيدا کردم زماني بود که
به طرف سوار ماشين دانشگاه
يل حرکت مي کردم
قامتش تنها 1.7 بود
اما سايه ي عظيم خود را روي تمام محله نيو هيون انداخته بود
او اولين و بزرگترين ساختمان هايش را اينجا ساخت
گالري هنري ييل ساخته شده در سال 1953
و سمت راست خيابان بريتيش آرت سنتر
که بعد از مرگش به پايان رسيد
آخر هفته ها سرگردان در اين ساختمان ها چرخ مي زدم
آن ها خيلي ساکت و رمزآلود هستند .
و تقريبا انتظار داشتم که لو
يک دفعه در گوشه اي ظاهر بشه
در کتابخانه ي آنجا قفسه هايي به او اختصاص داده شده بود
او ساختمان هاي زيادي نساخته بود
اما ظاهرا همان ها مسير معماري را تغيير داده بودند
مجموعه آزمايشگاهي سالک
موزه هنر کيمبل
کتابخانه اکستر
ساختمان مجلس ملي بنگلادش
استاد تاريخ هنر من ويسنس اسکالي
دوست لو بود اما طوري راجع به او حرف مي زند که
انگار او يک قهرمان باستاني است که سال هاست مرده
خيلي جا افتاده نبود
از همون اول
اون دنبال مفاهيمي مثل تناسب, نظم, شفافيت حجمي,
قدرت اوليه, وزن هنگفت...بود
هر چقدر که در توانش بود
مثل يه هيولاي عظيم
که کهکشان رو در چنته داره
همون که مي دوني,خودت قبلا هم گفته بودم
قبلا هم بهش فکر کردم يک يادبود ماندگار
اون مي خواست متريال هايي که استفاده مي کنه
يه کار موندگار توي جهان باشه
اين چيزي بود که او دنبالش بود
مي دوني اين يه چيز فوق العادست
که از نزديکاي کسي باشي که
واقعا بخواد همه چيز رو تغيير بده
قبلا به يه نکته اشاره کردي
که اون مي خواست همه چيز رو درست انجام بده
اون مي خواست همه چي رو عالي درست نه
عالي
مي دوني توي عرفان يهوديت
که من درباش تقريبا هيچي نمي دونم
عنوان شده که خدا از طريق ديدن مخلوقاتش هويداست
و از اونجايي که مسيح هنوز ظهور نکرده
تمام آثار معماران يهودي
مي توني کار خدا باشه
وقتي اون عکس لو
که داره به نور نگاه مي کنه
وقتي که داره اينجوري از سکوت لذت مي بره
اين ... اين مو به تن آدم سيخ مي کنه
براي اينکه واقعا همين جوريه
اون داره ارتباط برقرار مي کنه
با اين اصل بنيادي
خدا در کارهاش هست
پس بايد بي نقص باشه متوجه مي شي؟
بايد عالي باشه
نميشه بي حوصله گي توش ديده بشه
بي زمانه
مي خوام ازت سوال کنم که
تو مي دوني که کسي مي دونست که
لو در عين واحد سه تا خوانواده داشت ؟
نه نمي دونستم
در حقيقا
چند سال بود که نمي دونستم حتي اون ازدواج کرده
جدي ؟
بله
اين هم جز اون مرموز بودن هاشه
من و مادرم
در حومه فيلادلفيا
و در آخر يک جاده دور افتاده زندگي مي کرديم
لو هر از چندگاهي به ديدنمان مي آمد
اغلب در شب ها
هيچ وقت نمي تونستيم پيشبيني کنيم
لحظه ي آخر تلفن مي کرد و مي گفت من در راهم
مادرم هول هولکي خانه را تميز مي کرد
و با يک مارتيني همراه با يخ
منتظر او مي نشست
تا ديروفت بيدار مي ماندم
و لو برايم داستان هاي زيبايي در براي هند مي گفت
درباره فيل ها و بير هاي آنجا
سرشب
همگي باهم توي ماشين مي نشستيم و به مرکز شهر مي رفتيم
صندلي عقب دراز مي کشيدم
ساکت بوديم
وقتي از مادرم پرسيدم چرا همگي باهم نمي توانيم زندگي کنيم
توضيح داد که زن لو راضي به طلاق نمي شود
اما چرا او فرار نمي کرد ؟
در آخر خيابان کلينتون ماشين را نگه مي داشتيم
و او پيدا مي شد
او تا آخر خيابان مي رفت
و در يک خانه سياه محو مي شد
آنجا خانه همسرش بود
اسمش ايستر بود
آن ها دختري به نام سو داشتند
که بيست سال از من بزرگتر بود
وقتي کلاس اول بودم
فهميدم خواهري ديگر به نام الکس دارم
اس مادرش ان بود
بعدش من و مادرم بوديم
لو 61 سال داست وقتي متولد شدم
همه سه خانواده
با فاصله چندين کيلومتر از هم زندگي مي کردند
اما تا مجلس ترحيم لو به هم ديگر برنخورده بودند
اين آدم رو يادت مياد ؟
عجب مردي بود
معلومه که يادمه
تا حالا سوار تاکسي تو شده بود ؟
بيست بار يا شايدم هم چهل بار کي مي دونه
فقط با تاکسي اين ور و اون ور مي رفت
هيچوقت رانندگي نمي کرد؟
نه ، هميشه هم صندلي جلو مي نشست
فقط جلو مي نشست ؟
اوه ، بله
واقعا؟
بله ، اون پدر تو بود معمار معروف جهان
بله آ اون پدر تو بود
اصلا اون رو يادت مياد ؟
يه ذره ، دورادور
تاحالا سوار ماشينت شده بود ؟
بعضي وقتا ريال اون عاشق زن ها بود
نه دخترهاي جوون ولي عاشق زن ها بود
يادت مياد چه شکلي بود ؟
صورت کشيده به جلويي داشت
بله و موهاش
موهاش يه جوري ظريف بود مث بلوند ها
مثل چي ؟
مث اينکه موهاش بلوند بود
آهان بلوند
بله
يادت مياد که روي صورتش زخم داشت ؟
اوه معلومه
انگار که صورتش سوخته بود
ممممم ...مم
بله
اينجا جايي هست که دفتر پدرت بود
اونجا ، اونجا که نوشته تيکت طبقه بالاش
پلاک 1501
اينجا جايي که اون بود
دفترش در خيابان --- پلاک 1501
آخرين جايي بود که پدرم را ديدم
مادرم گاهي مرا به اينجا مي آورد
بعد از ساعت ها آخر هفته ها
لو از چنجره ي بالايي خم ميشد
و کليد را که در کاغذ رسم زرد رنگي پيچيده شده بود به چايين مي انداخت
تا ما وارد ساختمان شويم
وقتي به دبيرستان رفستم ، معلم هنري داشتم که
که مدير سنترال آرت بود
ويليام گري
و کلاس معماري برگزار مي کرد
تنها کلاس معماري در دبيرستان بدون شک
راجع به معماري يونان, رومي ، رنسانس ومصري,
و معماري گوتيک
و اون موقع من و دوتا از همکلاسي هام
که زندگي ما فقط مي تونه با معماري ادامه پيدا کنه
چطور تصادفا وجود ما واقعا
و تحت تاثير شرايط و اتفاقات است
اينجا در دانشگاه پنسيلوانيا
يکي از بزرگترين معماران جهان
جناب پروفسور لوييس کان تدريس مي دهد و خلق مي کند
اينجا مرکز تحقيقات پزشکي ريچادست
که طبق گفته موزه هنرهاي مدرن نيورک سيتي
تنها ساختمان مهمي است
که بعد از جنگ جهان دوم در آمريکا ساخته شده است
اينجا اصولي, استوار , اصيل و روحمندست
اينجا بزرگترين دستاورد جناب کان است
مرد همش ميان اينجا با دوربين هاشون
و از اين ساختمان اعجاب انگيز عکس مي گيرند
در حالي که ما طبقه بالا نگاهشون مي کنيم و بهشون مي خنديم
چون اينجا کار کردن سخته
من توي آزمايشگاهم ، توي اتاق خودم احساس راحتي نمي کنم
دماي هوا ثابت نيست
بله
من دوست ندارم پرندها
به طرف اون پنجره ها حرکت مي کنن و کشته مي شن
اينجا ساختمان خوبي نيست
مي دوني چي مي گم ؟
It doesn't have a good-looking architectural to it.
مي دوني چي مي گم ؟
يه چيزي مي خواد ، يه نما
شايد رنگ کردن ستون هاش
که با کل ساختمان متفاوت باشه
يه چيزي که يکم توي چشم باشه
به جاي اينکه شبيه يه جايي باشه مث پناهگاه
اينجا تنها شاختمان مهم لو در فيلادلفياست
و دوست دارم که دوستش داشته باشم
اما بايد قبول کنم که يه جواريي باعث نا اميديه
در همين زمان ها بود که مقاله اي در مجله فيلادلفيا اينکرويرو چاپ شد
که راجع به تحقيق من بود
و از من نقل قول کرده بود که
من مي خواهم ساختمان هاي پدرم را در آغوش بگيرم
که خيلي باعث شرمساريم شد
اما کارم را راه انداخت
تعداد زيادي نامه دريافت کردم
از جمله يکي از اقوام لو
که يک خاخام بود
او گفت که در مراسم لو جز برگزارکنندها بوده
و لو هيچ پسري داشته است
الو
شما خاخام --- هستيد ؟
بله
بله ، سلام
من نتيال کان هستم
تبارک الله
داري چي مي گي ؟
خداي من ، داشتم دعوا مي کردم
با مصاحبه گر
بهس مي گفتم اون مرده رو پيدا کن
سر مصاحبه گر داد مي زدي ؟
چرا اين کارو مي کردي ؟
تا شمارو پيدا کنم جناب
خوب خوشحالم که منو پيدا کردي
ببين فراموش نکن که لوييس کان پسر خاله بزرگ منه
لو کان پسر خاله بزرگ شماست ؟
پدر و مادر من پدر و مادر خونده ي اون هستند
واو ، نمي دونستم
خوب ، من لو رو خيلي خوب مي شناسم
با تمام احترام بايد بگم لو خيلي شيطوني مي کرد
خوب مي دوني
به هر حال من اينجا پس اين يه چيزه خوبي بوده
با اون فيلمي که مي خواستي بسازي چيکار کردي ؟
خوب اون توي تلوزيون پخش ميشه خوب ...
واو
بله ، خوب من مي خوام بيام و باهات مصاخبه کنم
من خوش عکسم
اوه شما خوش عکسي
بذار ببينم کسي خونه هست
الان بهت تلفن کردم
مهربونيتو مي رسونه
دوربين رو خاموش کن
دوربين نباشه ؟
دوربين نباشه
با احترام
هيچوقت نمي دونستم لو يک پسر داره
اشکالي نداره متوجه هستم
مي دونم که شک داري
براي همين مي خوام گواهي تولد رو بهت نشون بدم
خوب مي دوني
خاخام مي خوام که شناسنامه شو ببيني
سند بريت من ؟
مي دوني که بريت چيه ؟
خوب من اون رو ندارم
اون ها چيکار مي کنن
ختنه
بله بله
-متشکرم نمي خواستم بهت توهين کنم اشکالي نداره متوجه هستم
اما بعد از اين همه سال لو مرده
حالا چي شده ياد لو افتادي ؟
نه اينکه من افتخار مي کنم که
مي خوابم بفهمم حلا بعد از اين همه وقت
حالا چرا الآن ؟
خوب از سال 1974
74 ، درسته پس شما دوتا اونجا بوديد ؟
توي مراسم تدفين رو مي گم
اما اقوام و خانواده اش نمي دونستند
که اون يک معمار شناخته شده بين المللي هست ؟
راجع بهش يه چيزايي شنيده بوديم ولي نمي دونستيم کجا و کي
مي بيني اون تمتم دنيا رو گشته
عمو اسحاق و اون not on the best of terms.
معمولا لو رو دست مينداخت و مي گفت
تو تمام دنيا رو مي خواي حالا چي عايدت شد ؟
منظورت اينکه هيچ پولي نداشت ؟
چرا فکر مي کني
که اون به همه جاي دنيا سفر کرده
و اون به هيچي نرسيد ؟ اگه خيلي کار کني
بايستي که پول و پله ي زيادي داشته باشي. توي زبان عبري مي گي
سوال نپرس. شويگ, ساکت باش ، هيچي نگو
اصلا به ما ربطي نداره که اون پول دار بود يا نه
نمي دونم
بدون هيچ شناختي از خانواده ي لو
و اينکه نيمي يهودي بودم ، بزرگ شدم
اميدوارم بودم کرامر بتواند کمکي در اين جهت بکند
و چيزي را روشن کند اما نااميد شدم
In this society, how you made it
is now like the dust has cleared.
اما اتفاقي ديگري افتاد
جزئيات زندگي پدرم دوباره به يادم آمد
صدايش ، ضبري زخم هاي صورتش
اين يکي از داستان هاي مورد علاقه ام است
مجبورش مي کردم تا برايم بارها و بارها تعريف کند
وقتي سه سال بود زماتي که هنوز در استوني زندگي مي کردند
او زغال هاي در حال سوختن را مي بيند
و شيفته ي نور آن ها مي شود
زغال را برمي دارد و روي پيشبندش مي گذارد
آتش زبانه مي کشد و صورتش
و پشت دستانش را را مي سوزاند
پدرش فکر مي کرد که اگر مرده بود ، بهتر مي شد
اما مادرش گفت او بزرگ مي شود
و به خاطر همين ، مرد بزرگي مي شود
وقتي اولين بار پدرت رو ديدم يکي کاري بود درباره اي آي اي
و اون اومد و کنارم نشست
و من علاقمو به کار آزمايشگاه ريچادز اون نشون دادم
من فکر مي کردم که اونجا يه مجموعه بي نظير معماريه
و برگشت به من گفت
برو اسکاتلند
واقعا ؟
مي دونستي ؟
نه
از قلعه هاي اسکاتلند الهام گرفته بود
براي مجموعه ريچاردز ؟
بله
و من گفتم بهش
اين مجموعه ي ساختماني بهترين کاريه که تاحالا انجمام دادي
و اون گفت بهترين کارهامو هنوز نساختم
اون منظورش سالک بود
و بعد راجع به رابطه اش با دکتر سالک گفت
بعدش گفت بهترين کارفرما رو پيدا کردم
و بعدش گفت من اينجارو
يکي از مهم ترين کاري که تاحلا انجمام دادم مي دونم
و بعدش معلوم شد که همين طوره
من سالک رو يک شاهکار از کارهاي اون مي دونم
شما دوتا از نظر گرفتن
کارفرما مختلف هستيد
انگار که شما موفق تري نسبت به اون
هستم ، به خاطر اينکه به خاطر اينکه يک بيشتر
نسبت به اون صبورترم فکر کنم
چون که من چيني ام
اگه کارفا .. اصلا يک آدم نوعي با من موافق نباشه
بيخيال مي شم
ميرم و فرداش ميام
فکر نمي کنم که لو اين کارو بکنه
لو يقه ي طرف رو مي گرفت
و وقتي اون يه کارفماي انقدر همدل با خودش پيدا مي کرد
اين يه کارفرمايي بود براي تمام زندگيش
و فکر نمي کنم من بتونم اينجوري کار کنم
از طرف ديگه
من کمتر از اون مشتري از دست دادم
اوه ، خيلي کمتر
فکر مي کنم خيلي هم بيشتر ساختمان ساختي
درجه موفقيت بيشتري نسبت به اون داري
برحسب تعداد ساختمون هايي
تعداد سلختمونها دليل موفقيت نيست
نيست ؟
ساختن سه و چهارتا شاهکار
مهتر از ساختن پنجاه ، شصتا ساختمونه
کيفيت مهمه نه کميت
يک اثر معماري مي بايست عنصر زمان را در خود داشته باشد
چطور يک اثر را اينک مي سنجيد ؟
هر کدام از کارهاي معماران مدرن
و مي دانيد که همه ي آنها خارق العاده و هيجان انگيز است
اما تا 20 يا 50 سال آينده چه بر سر آنها مي آيد ؟
اين زمان کرانمندست
به همين خاطرست که سالک
عالي مي ماند همان طور که هميشه بوده است
ممکن است چوب هاي ساج آن محو شود
حتمي مي شود يا شده
اما معنويت آنجا هنوز باقيست
و اين مکانيست که از آزمون زمان سربلند بيرون مي آيد
و هيچ شکي درباره اش نيست
فضاي اينجا روحاني است
و اين اولين باريست که از زمان فوتش
احساس مي کنم که به او نزديک تر شده ام
دانشمندان اينجا عنوان کرده اند
که اينجا نه تنها که زيباست
بلکه جوابگوي نياز آنهاست
بر خلاف مجموعه آزمايشگاه هاي ريچاردز
که آزمايشگاه ها کوچک است
آزمايشگاه هاي اينجا کاملا بازست
که کاملا در طول ساختمان کشيده شده است
و هر دانشمند حين مطالعه و کار ديد نامحدودي
به اقيانوس آرام دارد
لو 65 سال داشت زماني که ساختش به پايان رسيد
او گفت اين اولين ساختماني بود
که از ساختنش خوشحال شده است
دنبال مردي گشتم
که با او روي اين پروژه کار مي کرد
مردي به نام جک مگالينستر
جک هنگام ساخت به اينجا نقل مکان کرد
و هيچ وقت بازنگشت
وقتي 25 ساله بودم اينجا مسئوليت داشتم
مسئوليت سخت و جالبي داشتي
باور نکردني
اين يکي از خصيصه هاي اون بود
به جوان تر ها اعتماد بيشتري داشت
ممم ..مم
لو من رو مسئول اينجا کرد و دفترچه بانکي شو بهم داد
و گفت اين هزينه هاي اجرايي رو حساب کن
و من ريش گذاشتم چون مي خواستم سنم بره بالا
جدي مي گم
وقتي لو مرد چند سالت بود ؟
منم همين فکرو مي کردم
يازده سالم بود
خوب ميشناختيش ؟
بهش احساس داشتم
درسته
و معمولا هفته اي يکبار مي ديدمش
فقط همين ؟
آره فقط همين
هيچ وقت باهش مسافرت نرفتي؟
نه به همين خاطر که مي خواستم باهت صحبت کنم
چون زمان زيادي رو باهاش بودي
بله ، من و خانوداه ام
خانوادت هم ؟
اون معمولا عيد کريسمس رو با ما مي گذروند
کريسمس با شما بود ؟
اون عاشق کريسمس بود
اون واقعا عاشق عيد بود
يادم مياد روي تخت ما لم ميداد
و با بچه ها کارتون تماشا مي کرد
و بعد خوابش مي برد
اونا هم مرتبط مي گفتند بابا به نظرمون لو خوابش برده
بعد ما مي رفتيم مي ذاشتيم بخوابه
آخه اون خسته بود
لو خيلي خود سر بود
دوست نداشت هيچ چيزي تو ساختمون هاش باشه که
وقتي نگاش کنيم فکر کنيم از دستش در رفته
پس وقتي يه چيزي در ميومد
به جاي اينکه اونو از بين ببره
اون رو تکرار مي کرد
و اين فکر غالب اون بود
نه فقط در معماري درباره همه چيز
حتمي
هر بدختي و هر سختي رو
به جاي اينکه ماسمالي کنيش
مي کشيش بيرون و نمايشش مي دي
و اين جوري تو صاحب اون ميشي
احتمالا تو ممکنه بگي
اين روند جالبي نيس اما اون بايد
با نقص هاي فيزيکيش اين کارو مي کرد
منظورت صورتش هست ؟
اون زخم هاي روي ساختمان
اونا بوجود آودن به نحوي که
بايد که ديده بشه
فکر مي کنم اون واقعا باور داشت
اين تهنا کاري که بايد بکني نشون دادن روند
همه چيز همينه
اون ياد گرفته بود درباره خودش همينطوري فکر کنه
هيچ وقت اين رو نگفتم ممکنه هم هست چرت بگم
اما اين طرز فکر جالبي مي تونه باشه
تو نمي توني تمام عمرت احمق باشي
بالاخره بايد به خودت بياي
ما همش از قيافمون استفاده مي کنيم
توي کالج ... وقتي به کالج مي رفتم
وقتي نمي تونستيم حتي يک مسئله لعنتي رو حل کنيم
چون خيلي سخت بود
يا اينکه ما اصلا براي امتحاني نخونده بوديم
که صبح داده بوديم
هميشه مي گفتيم اي کاش باهوش بوديم
به جاي اينکه انقدر خوش تيپيم
از قيافه فقط همين عايد ماشد
اون مرد بي نظيري بود مردي که همه ما حمايتش مي کرديم
و به خاطر خيلي چيزها مي بخشيمش
به خاطر هدفي که داشت
مگه چيکار مي کرد که بايد ببخشيش ؟
يک دفعه يه سري اطلاعات خيلي کمي
به من داد و ازم خواست تا وقتي که توي شهر
نيست يک ماکت يک از پروژها رو بسازم
بعد من رفتم و
دو سه روز روي اون ماکت کار کردم
و بالاخره تمومش کردم
نصفه شب رفتم که بخوابم
و اون برگشت از هرجايي که رفته بود
شايد از هند
نمي دونم
و اومده بود دفتر حدود 3 نصف شب
و از اونجا زنگ زد خونمون
سلام جک ، منم لو
اين کاکتي که ساختي آشغاله
بنگ
حالا چي مي گي ؟
شايدم هم آشغال بود
مي تونست حق با اون باشه
اما مي دوني اون مي تونست
از اين کارها هم بکنه
واقعا 3 نصف شب ؟
آره ، 3 نصف شب
اون نمي دونست ساعت چنده
هيچوقت باهش نوشيدني خوردي ؟
معلومه
اوه ، بايد از زن اولم بپرسي
(خواننده : نيل يانگ) ## We've been through some things together ##
## with trunks of memories still come. ##
## We found things to do ##
## in stormy weather.##
## Long may you run.##
## Although these changes have come. ####
پيکر مرده لوييس کان پيدا شد
سلام ، شما آقاي کتز هستيد ؟
من نتيال کان هستم بهم زنگ زده بوديد
بله مي خوام بيشتر بشنوم
از اون چيزي که شما اون شب توي ايستگاه پن ديديد
عجب تصادف جالبي
لطفا با من تماس بگيريد
و بهم اطلاع بديد کجا همديگر رو ببينيم
يا دوباره تماس خواهم گرفت
ممنون خدانگهدار
ديويد شماييد ؟
نه من ديويد نيستم متاسفم
من بايد يکي رو دقيقا همينجا ببينم
منم هم همين طور
يکي به نام ريچارد کتز
داريد چيکار مي کنيد
راستش اين ريچارد کتز
وقتي که پدرم 26 سال پيش فوت شد
اون با پدرم همونجايي که فوت شد بود
عجب
بله ، من نمي دونم چطور اين اتفاق افتاده
براي همين ريچارد کتز مياد و بهم ميگه
خوب اينکه که خيلي خوبه
نمي دونم اگر هم خوب نباشه
به هرحال يه چيزي هس
اين .. بله
بله آ اميدوارم سر و کلش پيداشه
اميدارم بياد
اميدوارم کسي منم منتظرشم بياد
اين همون مرديه که منتظرشي؟
نه شايد مال تو باشه
نه فکر نمي کنم
تو ريچاردي ؟
چطوري ؟
سلام ريچارد من ناتيال هستم
بله متوجه هستم
از ديدنت خوشحالم
به همچنين
يه مامور اينجا بود و يکي هم اينجا
و پيکر پدرت هم اينجا
بعد تو کجا بودي ؟
قطعا من اين طرف بودم
پس وقتي که اومدي
پليس قبلا رسيده بود ؟
نه ، نه
من صورت اون مرد رو ديدم
و به نظر حالش خوب نميومد
مي دونستي که داره ميميره ؟
برات واضح بود که
نه تاحلا نديده بودم کسي بميره
ممم ...مم
پس فکر نمي کنم همچين تصوري داشته باشم
چنتا مرده ديده بودم
ولي اونا شبيه اين نبودند
اونها در آرامش بودند
يعني پدرم آروم نبود ؟
نه
يعني تو يادته ؟ يادته که آروم نبود
آره
پس چي بود
خوب آروم نبود ديگه
ترسيده بود؟
از چي مرد ؟
سکته
سکته ؟
مممم..مم
اوهوم
اين يه داستان ناراحت کنندست که تو پدرت
رو اصلا نميشناسي
منم يه بچه دارم که 18 سالشه
و از زماني که 8 سالش بود نتونستم که ببينمش
به نظرت اين يه داستان متفاوته ؟
يا اين همون داستانه ؟
اين يه داستان ديگه هست چون ....خوب اگه من بميرم
ديگه تفاوتي نداره نه ؟
چرا بچه تو 10 سال که نديدي ؟
قضيه حق سرپرستي و ايناست
دوست داري تو ازش نگهداري مي کردي
معلومه بچمه ، پسرمه
منظورم اينکه که فقط نمي تونم با تو هم دردي کنم
من با پدرت هم دردي مي کنم
چرا ؟
چون تو پسر اوني
يک مرد احساس قويي نسبت به پسرش داره
من مي دونم که لايد يک عرف اجتماعي بوده که
که تو رو از اون جدا کرده
مممم ..مم
نمي خوام بهونه به دستش بدم
بالاخره هرچي که بود خدا بگم چيکار کنه
خيلي بد بوده
يه چيز بدي بوده
و دردناک
واقعا چگونه است که وجود ما انقدر شانسي و اتفاقي است
و چگونه زندگي مان را شرايط تصادقي جهت مي دهد
در اين فکرم آيا بالاخره کشف کنم
که دقيقا در آن شب در ايستگاه پن چه اتفاقي افتاد
براي چندين سال به اين فکر مي کردم که شايد پدرم زنده است
و هنوز آن بيرون
در يک دنياي ديگر سپري مي کند
و فکر مي کنم به اين خاطرست
که هيچ مدرکي از حضورش در خانه ما بجا نگذاشته است
حتي کرواتي که در جالباسي آويزان باشد
دست هاي پدرم را به خاطر مي آورم
بعضي وقت ها تنها چيزهايي بود که مي توانستم ببينم
وقتي ديروقت کنارم روي تخت مي نشست و برايم قصه تعريف مي کرد
راجع به کودکي اش
و مي گفت در جزيره اي به دنيا آمده که قلعه اي رو آنست
واقع در ساحل ستوني سال 1901 يا 1902
خيلي مطمئن نبود
او و خانواده اش با يک قايق بخار
در سال 1906 به فيلادفيا مي آيد
آن ها بسيار فقير بودند
اما لو استعداد هنري و موسيقيايي داشت
به نقاشي هايش جايزه تعلق مي گرفت
و او با نواختن پيانو در سينماهاي صامت پول در مي آورد
او به من گفت فيلادفيا جاييست که پسر کوچکي
مي تواند بفهمد که براي تمام زندگيش چه کسي مي تواند باشد
به محله شمالي فيلادفيا رفتم
تا جايي را پيدا کنم که هميشه درباره اش صحبت مي نمود
تمام خانواده طبقه آخر
يک ساختمان اجاره اي زندگي مي کردند
و زماني که يک زن ثروتمند پيانويي به او مي دهد
ديگر هيچ اتاقي براي تختش باقي نمي ماند
پس او روي پيانوش مي خوابيد
آنها قادر به تامين هزينه خريد يک مداد نبودند تا او نقاشي بکشد
اما اشکالي نداشت چون هميشه مي توان با سوزاندن چوب
در حياط خانه اشان زغال درست کند
بچه ها اذيتش مي کردند و اورا صورت زخمي صدا مي زدند
پس او تا آخرين زنگ مدرسه صبر مي کرد و بعد به مدرسه مي رفت
دختري به نام ايدا بود که پدرم عاشقش بود
و او دلش در گرو کسي ديگر بود
روي ديگر داستان که او درباره اش زياد صحبت نمي کرد
و من مجبورم به کتب معماري استناد کنم
اين بود که او کمک هزينه ي تحصيلي
براي دانشگاه پنسيلوانيا برنده شد
و در سال 1924 با مدرک معماري فارق التحصيل شد
در سال 1930 با ايستر ازرائيلي ازدواج کرد
و دخترسان سو ان ده سال بعد متولد شد
ايستر در يک آزمايشگاه کار مي کرد
و از دهه 30 تا 40 به کلي هزينه خانواده را در مي آورد
وقتي که لو تقلا مي کرد تا حقوق ثابتي داشته باشد
و روشي پيدا کند که مال خودش باشد
زمان نسل جديد معماري مدرن بود
آسمانخراش هاي شفاف فولادي
و خانه هايي که با ديوارهاي شيشه شان تعريف مي شدند
لو سعي کرد همينگونه طراحي کند ولي هيچوقت احساس خوبي نسبت به آن پيدا نکرد
در 1947 با کمک ايستر
او دفترش با با چندين کارمند مرد و يک زن تاسيس نمود
او 50 سال داشت و هنوز خودش را پيدا نکرده بود
مي خوام چنتا از اسکيس هامو نشونت بدم
وقتي که در رم بودم
در سال 1951 از او دعوت شد تا در آکادمي آمريکايي رم
رزيدنت معماري شود
براي در دنياي باستان سفر کند
چيزهايي که او ديد زندگي اش را تغيير داد
اين ها اسکيس هاي هست
که خيلي وقت پيش توي مصر زدم
بي زمان و با عظمت
اين چيزيه که مهمه
وقتي که لو بازگشت بالاخره مي دانست که چي مي خواد بکند
بناهاي مدرني بسازد که حس و تداعي کننده
خرابه هاي باستان باشد
همچنين او عميقا درگير
زني که در دفتر او کار مي کرد شد
معمار جواني به نام ان تينگ
او مادر خواهر ناتني من الکس است
لو درون گرا نبود
بياييد باش روبرو بشيم . اون هيچوقت درون گرا نبود
و اون واقعا در دفترش زندگي مي کرد
اون نيمکت مخصوص چرت زدنشو داشت
و حتي لباس چرک هاشو از دفترش مي فرستاد
منظورم اينه که اون و حتمي .. من مي دونم که
اون آدرس پاسپورتشو پاک کرده بود
و به خاطر همينه که اونها با سختي
تونستتد خبر بدهند که اونو مرده پيدا کردند
در خيبابان 30 ام
نه ، ايستگاه پن در نيويورک
ايستگاه پن
مادرم هميشه مي گه
لو براي اين آدرس رو پاک کرده
چون که مي خواست استر رو ترک کنه
و با اون ازدواج کنه
من فکر نمي کنم که اون مي تونست اين کارو بکنه
متاسفم
اما من به اون نمي بينم که بتونه همچين کار انجام بده
من فهميدم که اون نمي خواد همچين کار بکنه
اون هميشه مي گفت که کارش مهم ترين چيزه
و تو نمي توني روي روابط انساني تکيه کني
و شغل چيزيه که هميشه مي توني روش حساب کني
خيلي زود عاشقش شدي ؟
معلومه چرا ؟
اون يک ربايندگي عجيبي داشت
شخصيت کرازماتيکي داشت
خيلي خاکي بود و پيش مردم دوست داشتني
وقتي حامله شدي شوکه شدي ؟
بله يک شک فيزيکي برام بود
اما اين نظر اونو راجع به
کاري که مي خواست بکنه تغيير نداد
و اون مي گفت
تو بايد درباره ي اين موضوع فلسفي فکر کني
پس من مي تونستم
که تمام عمرمو فيلسوفانه ادامه بدم
اما اين برام نتيجه اي نداشت
پس بايد يه کاري يه کاري مي کردم
پس اگر اون نمي خواست با من ازدواج کنه
پس من بايد به تنهايي ادامه بدم
با وجود اينکه
من ترکش کردم
واقعا دوست نداشتم ترکش کنم
پس
نگاه کردن به ان روي سکو
من را به ياد مادرم مي اندازد
هيچکدام هرگز ازدواج نکردند
هردو به تنهايي زندگي کردند
هر دو يک تنه بچه هايشان را بزرک کردند
وقتي که بچه ي بي پدر يک رسوايي به حساب مي آمد
و هر دو واقعا پدرم را باور داشتند
در 1953 ان فيلادلفيا را ترک کرد
و براي زايمان مخفيانه الکس به رم رفت
لو نامه هاي زيادي در زمان دوريشان براي او نوشت
ان عزيزم
ديشب خواب تو را ديدم
من در دفترم بودم ، پاي تلفن
تو وارد شدي و به من هشدار دادي
که ديگر نمي تواني صبر کني
چشمانت به گونه اي سياه و براق بود
به طرز ملامتباري نگاهم کردي
اني اني اني هميشه به يادت هستم
براي ديدارت لحظه شماري مي کنم
اميدوارم در نحو زندگيمان تغيير صورت نگيرد
قطعا که تغيير مي کند
وقتي ان برگشت با لو در ساخت
مرکز تجمع و گرمابه اي همکاري داشت
واقع در ترنتون نيوجرسي
اين اولين شانس لو براي وارد کردن ايد هايش
درباره معماري باستان بود
ان 80 سال دارد و 40 سالست که به ترنتون نيامده است
خوب چطوري بايد رفت تو ؟
فکر کنم از اونجا راه داشته باشه
اين مثلا يه دره ؟
اين طوري نبود قبلا ؟
نه هيچوقت اين طوري بسته نبود
اوه ، اينجا يه قفل هست
سلام
سلام؟
در بازه ؟
اوه چه عجب
متشکرم
سلام ببخشيد معطل شديد
متشکرم
بذاريد سر راهتون نباشيم
خيلي لطف داريد
شما ان تينگ رو ميشناسيد ؟
نه ، سلام راب فري
سلام ، خوشبختم
باعث افتخاره
ان معماري هست که همراه لو روي اينجا کار مي کرده
باورنکردنيه
شگفت انگيزه
اشکالي نداره اين اطراف رو ببينيم
بله ، حتمي
خداي منGosh.
رنگش زدند الآن ؟
وحشتناکه
منظورم اينه که واقعا حيف شد
ان عزيزم
من بايد يکي از بهترين ساختمان هاي زمان را بسازم
و تو بايد در ساخت اين بناي خاص کمکم کني
شک دارم که بدون تو بتوانم
فقط به اين فکر کن که چقدر معماري را دست پايين مي گيرند
ما ، من و تو به آن ها راه درست را نشان خواهيم داد
با تمام وجودم عاشقتم لو
به نظرت اين ساختمان خيلي براي لو مهم بود ؟
خوب خودش هم مي گفت که
دنيا اون رو وقتي کشف کرد
که مجموعه ي ريچادز رو ساخت
و اون خودشو زماني پيدا کرد
که اين گرمابه کوچولوي بتني رو اينجا ساخت
پس بنابراين من فکر مي کنم
دقيقا همينجا بود که خود احساس کرد چقدر خاصه
الآن خيلي بهش فکر مي کني ؟
خوب اون يجورايي همينجاست
لازم نيست که بهش فکر کني وقتي هست
قسمت از وحودته ؟
اون اينجاست ، توي تو وجود داره
توي خواهرت الکس وجود داره
توي ساختمون هايي که ساخته
و فکر که امروز باهم روش کار مي کني
هميشه يهجواريي تورو مرتبط نگه مي داره
وقتي الکس سه ساله بود لو از ان جدا شد
و چند سال بعد با مادرم آشنا شد
سال 1959
با وجود همه اين ها
ان هميشه فکر مي کرد همه ي ما در ارتباط با يکديگريم
و به طريقي همه ي ما خانواده اي را تشکيل مي دهيم
نمي دانم که پدرم همچين فکري داشت
يا فکر مي کرد هرکدام از خانواده ها به تنهايي يک شروع تازه است ؟
سوالي که هميشه پرسيده مي شود اينست که چرا لو کان مستقيما
روي اين پروژه ي دولتي کار نمي کند ؟
در اين لحظه ي مهم ، دوباره سازي فيلادلفيا
هنوز فکر مي کنم که بدردبخور ترين برنامه همينه
بله همچنين پرمعني
بهترين راهکار گويا و کاري هست
اوه ، بله
پرمعني
من مکررا تلاش کردم تا لو رو مستقيما درگير
پروژه فيلادفيا بکنم
اما مشخص شد
استعداد ويژه ي او
نمي تونه مشکلات واقعي پروژه رو جوابگو باشه
هميشه شنيده بودم که اد باکون
دشمن قسم خورده ي پدرم در فيلادفياست
باکون مسئول بازسازي
مرکز شهر فيلادفيا در دهه 50 و 60 بود
او لو را استخدام کرد تا با برنامه هايش
روند پروژه را مشخص کند
اما يک مشکل بزرگ بوجود آمد
ما شروع به کار کرديم و من مي خواستم
با مردم احمق ارتباط برقرار کنم
به تلخ ترين و متداول ترين حالت
اسانس ايد ها
و لو مي گفت
چه خوب ميشه اگه يه چلکان مدور اينجا بذاريم
يا نظرتون راجع به يه برج کوچولو اينجا چيه ؟
و ناگهان من فهميدم که با خيال بافي ها لو
خلوص نيتم راجع به مراوده اي که دنبالش بودم
از بين رفت
پس يعني لو درک نمي کرد اينو ؟
لو نمي فهميدم که تو چه مي خواهي ؟
نه اصلا نمي فهميد
بعدش انقدر عصباني مي شد که نگو
و بعد مي رفت زن هاي جوون رو به جون من مينداخت
اونها هم به من شکايت مياوردن که
که چرا از ايدهاي لو استفاده نمي کني
به هر حال ذره اي از
اينکه لو تغييري در
مرکز شهر فيلادفيا بده وجود نداره
هيچي ، خودم مي دونم
اين يک تراژدي نيست ؟
خوب يه چيز رو بهت مي گم
اين تراژدي ميشد که
اون ها حتي يکي از ساختمان هايي
لو براي اينجا درنظر گرفته بود رو مي خواستن
همشون وحشي و بي احساس بودن
و همچنين غيرعملکردي
تمام ايدهايي مثل
ساختم گاراج هاي مدور در خيابون وين
اما فکر اينکه ماشين هارو بيرون شهر بذاريم
و بذاريم مردم پياده به شهر وارد بشن
ايده ي خيلي جالبي هست اينطور فکر نمي کني ؟
نه معلومه که نه
اين ايده براي جرز ديوار خوبه فقط
پس سرانجام دوتا مرد قدرمتند
با دوتا طرز فکر متفاوت نمي تونن باهم کنار بيان
خدا لعنت بکنه نه نمي تونن
اين يه حماقته محضه درباره نقش لو
و اين همون حماقتي هست که
موسسه معماران آمريکا بر پايه همين حماقت عمل مي کنه
که تو هيچ مسئوليتي نداشته باشه که راه رو
براي يه سيستم نظامند بزرگ آماده کني
و تو فقط نگاه جزئي داري
اين پيشرفت
به طور ساده فکر نکنم يکي از حرف هاهم
فهميده باشي
برخي از ايده هاي لو
تخيلي و غير عملي بودند، اما دهه 60 بود
و مانند بسياري از مردم پس از آن
او روش زندگي را مورد پرسش قرار مي داد
آيا ما واقعا به خط آسمان در هر شهر آمريکا
نياز داريم که کم و بيش شبيه به هم باشند ؟
چرا مردم نمي توانند ماشين هايشان را بيرون شهر ترک کنند
و به جاي آن پياده به درون آن بيايند ؟
( خواننده :جفرسون ايرپلين) # Sometimes I feel like I am leaving life behind. #
# my hands are moving faster than the movement of my mind.#
# Thoughts and generations of my dreams are yet unborn. #
# I hope that I will find them 'fore my moving gets too worn. #
# If only I could live to see the dawning of the dawn. #
براي بيان نيروي محرک
و زماني که شما مي خواهيد حضور چيزي را بيان کنيد
بايد طبيعش را در نظر بگيريد
و اين جايي است که بحث طراحي به ميان مي آيد
اگر شما به عنوان مثال يک آجر را در نظر بگيريد،
شما به آجرمي گوييد، "چه مي خواهي، آجر؟"
و آجر رو به شما مي گويد، من چفت رومي مي خواهم
و اگر شما به آجر، بگوييد: "ببين، قوس هاي رومي گران قيمت هستند،
و من مي توانم نعل درگاه بتني برايت استفاده کنم.
اي آجر درباره آن چه فکر مي کني ؟ "
آجر باز مي گويد:" من يک قوس مي خواهم "
و اين مهم است، مي بينيد
که شما به متريالي که استفاده مي کنيد ارج بنهيد
نمي تونيد از کنارش سرسري بگذريد و بگوييد
خوب ما خيلي متريال متفاوت ديگر داريم
اين را مي شود اينطوري کرد و ديگري جور ديگر
اين درست نيست
مشروط به اينکه شما به آجراحترام گذاريد
و آجر را ستايش کنيد
به جاي تصميم گيري هاي لحظه اي
يادمه وقتي در پن صحبت مي کرد
و به خونه اومدم، و من به پدر و مادرم گفتم:
يکي رو ديدم
که کارهاي زيادي انجام هم انجام نداده
زشته و صداي خنده داري هم داره
يه معلم مدرسه هست
و مي دونم که هيچوفت اسمشو رو نشنيديد
اما اين روز رو علامت بذاريد
تا روزي که از او مي شنويد،
چون که اون واقعا يه مرد شگفت انگيزه "
داستان فيلادلفيا رو بگو
چي بود که لو از ساختمان سازي بيشتر دست کشيد،
و پيشرفتي نکرد
چون آدم صادقي بود
مممم ....ممم
و کسي نمي تونست اونو محدود کنه
و اونها نمي تونستن اون رو کنترل کنند
يعني کسايي که سلطه طلب بودن
مي خواستن روي تصوير فيلادفيا کنترل داشته باشن
اون ها آفتاب فيلادلفيا رو مي خواستند
يا باهش مرتبط بود
يا يه جوري ازش سود ببرن
اما چرا انقدر بنيادي ؟
تمام چيز واضح همين بود
ممم..مم
خون مهم يود در فيلادلفيا
لو بازوبند زرد داشت
يهودي بودنش؟
بله، من واقعا فکر مي کنم.
من فکر مي کنم که مهم بود،
حتي اگر چه آنها ممکن است حتي اين رو نفهميده بودن،
شايد هم آگاهانه بود.
حسش مي کردم
سرخوردگي و شکست
چيزهايي هست که تورو ميسازه
شايد اون با کوتاه و زشت بودن ساخته شده بوئ
يا با يهودي بودن و صداي مسخرش
يا با اينکه با مردم کنار نميومد يا خصوصيات ديگه اش
و اينها بود که اون رو متفکر کرد
بنابراين شما م مي گي،
اوه چقدر حيف که زياد کار بهش ندادن
حيف شد که اون مث اين و اون نبود ؟
همين تفاوت هاست که مارو منحصر به فرد مي کنه
اون مشکلات زيادي داشت چون که درويش مسلک بود
و نمي خواست که با زبون بازاري حرف بزنه
معماري بي حس شده بود
در جنيش مدرنيسم
احساس درنظر گرفته نمي شد خيلي ماشيني بود
مممم ...مم
واسه همين خلا بود که پست مدرن بوجود اومد
چون مردم ديگه تحملشو نداشتن
خيلي سرد و بي شکل بود
و لو نفس و طروات معماري شد
يعني آمريکا
کارهاي اوليه من
از احترامي که براي پدرت قائلم اومده
ممم
شبت بخير
هنگامي که ايده هاي لو در مورد معماري
سرانجام به کرسي نشست،
ده سال تا مرگش فاصله داشت
شايد مي دونست که ديگه زماني براش نمانده
هرگز به هيچ به دعوت سخنراني نه نگفت
يا پيشنهادهاي کاري مهم نبود که خسته بود يا نه
هرچقدر هم که دور بود ترسي نداشت
اگر او را مي خواستند ، آنجا بود
يک شب هنگامي که لو آمد به ديدارم،
کتابچه کوچکي برايم ساخته بود : به نام قايق هاي ديوانه
قايق ساخته شده از يک قاشق
و يکي از بيسکويت ساخته شده بود،
قايق سوسيسي که خلال دندان در آن فرو رفته بود
تا آن را روي آب نگه دارد
هيچوقت فکر نمي کردم
که اون واقعا مي خواست قايق ديوانه را بسازد
يک چيز عجيب و غريب
آره ، ديروز ديديمش
رفيقم گفت : اين ديگه چه جونوريه ؟
مث چيزايي که ژولورن تو کتاباش تعريف مي کنه
لو اين قايق را از فولاد ساخت
اين يک بارج موسيقي است
که به شهرهاي کوچک سفر مي کند
و کنسرت اجرا مي کند
رابرت بودرو آن را سفارش داد
او ناخداي کشتي و همچنين رهبر کرسترست
به نگفته بودم که پسر لو هستم
سلام
سلام رابرت از ديدنت خوشحالم
سلام به شما
مي خواي چيکار کني ؟
اون لعنتي رو جمش کن
حالتون چطوره
سلام خوشبختم
عجب کشتي باحالي ساختي
مرسي
از قايق سمفوني به کروزيدر که جلوي ماست
فکر کنم بهتره از اسکله بياي بيرون
و بذاري ما رد بشيم و دوباره برگردي
رابرت اين قايق خيلي جلوتر از زمانه
چي فکر کردي ، مردم مي گن از مريخ اومده
من عاشق اين قايقم مي دوني
اين عايق منه
من اينرو با لويي ساختم
پس شما دوستش داشتيد ؟
چجورم
اين راهروي لويي کانه درسته ؟
از اين بهتر نمي توني پيدا کني
فوق العاده نيست ؟
خوب يه نگاهي بنداز
اونجا رو نگاه کن
همه نوري که آنها دارند از طريق آن وارد ميشه
مجبور هستي الان بروي؟
ميتوني برگردي يا نه؟
نه نه قصد دارم بروم
خوب. ميدوني چرا
من امروز اومدم شمارو ببينم
خوب من در حال ساخت فيلمي درباره لويي ام
مي دونستم
اينو مي دونستي
اما من پسرشم
اوه
اوه .. خدا
من شما را وقتي شش ساله ديد ديدمبو
در يک شب نشيني ديدم
به همراه مادرتان ديدم
اون روز را بخاطر داريد؟
[sniffling]
[chuckles]
چه دنياي عجيبي
[kisses]
شما لويي هستين
ممم
کنسرت خوبي داشته باشين
[musicians tuning various instruments]
ناتانيل کجاست؟
چرا شما ناراحت شده ايد؟
خدا.شما عاشق مردي هستين و من ميدونستم لويي پسري دارد
به من گفته بودن هيچوقت نگم که اون پسري داره
نمي دونستم
درباره خانواده اش لو اينجوري بود صحبت نمي کرد
بجز دخترش
درباره آن صحبت نکرد
مردها هيچ وقت درمورد آنها صحبت نمي کنند
اون اين طوري بود .براش يک مسئله شخصي بود
همه ما مسائل شخصي داريم
سپاس
[orchestra playing Copeland's Fanfare for the Common Man]
[fireworks exploding]
[cheers and applause]
[bell tolls]
[soft instrumental music]
هريت عزيزم ، هنوز به اين فکر مي کنم
که چگونه کلمات شيرينت به من کمک کرده است
در اين روزهاي پر تلاش انتقاد پيشنهاد
چه اتفاقي خواهد افتاد من هنوز نميدانم
منظورم دشمني برادرانت است
ابت و ويلي
تنها اميدم اين است زيبايي عشق جديدم
از راهي آنها هم درک خواهند کرد
حالا رويم سنگيني افتاده که شيرين و بي انتهاست
و از بي منطي ام دلسردم
از لو
ما نيمه گمشده هم بوديم
مي تونم بگم از هم الهام مي گرفتيم
از همه لحاظ يجور تبادل پاياپاي
من يه منتقد بودم
فکر مي کنم که من حس طبيعت
يکي از جنبه هاي کارهاي لو کردم
کجاي دفتر کار مي کردي ؟
تو يه اتاق که بيشتر درش قفل بود
چرا
خوب بخاطر زنش
بعضي وقت ها ميومد و سر مي زد
فکر کنم خيلي اعصاب خورد کن بود
به شدت اعصاب خورد کن بود
از خيلي از جهات تحقيرآميز بود
وقتي ساختماني ساخته ميشد و به سرانجام مي رسيد
براي مثال موزه کمبل
همه به افتتاحيه مي رفتن
اما من دعوت نمي شدم
من اجازه نداشتم که برم
بخاطر اين بود که زن بودي
يا اينکه باهش رابطه داشتي ؟
فکر کنم همه ي موارد
اها
هيچوقت بهش نگفتي
چرا بيشتر بهم احترام نمي ذاري ؟
چرا من رو قاطي اين چيزها نمي کني ؟
يا منو جز چيزهاي خودت ....
خوب ببين من خوشحالم بودم
و از کار روي پروژه ها لذت مي بردم
کار کردن روي چيزهايي مثل اين
خيلي جذاب بود
وقتي که يک پروژه دستته
ما کاملا جذب ايدها مي شديم
و اين يک آزادي بي حد و حصر بود
و عشق کاري که مي کرديم
و من بهاشو با کارهايي که اون مي کرد دادم
ارزشش رو داشت ، مي فهمي ؟
والدينم همديگر را اتفاقي
در يک ميهماني ديدند
مادر 32 سال و پدرم تقريبا 60 سال داشت
خانواده مادرم از رابطه آن ها وحشت زده شدند
و وقتي باردار شد
تصميم گرفت براي مدتي ناپديد شود
براي مدتي پيش دوستانش ماند
چارلز و سوزانا جونز
آن ها پيشنهاد کردند مرا به فرزند خواندگي قبول کنند اگر مادرم از بزرگ کردن من پشيمان شود
وقتي مي خواستم اون مرد کوچولو رو ببينم به وجد اومدم
و مادرتم خوب ازش مراقبت مي کرد
من هم شمارشو نداشتم که بهش بگم
اون براش شانس آوارده بود
منم مث الان پير نبودم يه يانکي بودم
يعني نمي فهمم
بعدش مادرت درگير شد و ازش باردار شد
و خانواده اش واقعا بدشون ميومد از اين قضيه
و نپذيرفتن
هيچوقت
هيچوقت با اين قضيه کنار نيومدن
زمان مي گذشت و من مي گفتم
مي دوني اون بايد چيکار کنه ؟
اون که نامزد نکرده بود
خانواده اش تحمل اين رو ندارند
اذيتش مي کنن
واقعا فکر مي کنم بايد يه کاري بکنيم
و ايستر و اينا
خواهر هاي اون خودشون کشيدن کنار
مي تونيم يه مردي پيدا کنيم
که باهات ازدواج کنه و اسمشو بذاره رو پسرت
و بعد طلاق بگيري
بعد دو هفته
چارلز مخالفت کرد
به ما ربطي نداره
چه ازدواج مسخره اي
با اين شرايط کنار بيا و بچه ات رو بزرگ کن
همه چي درست ميشه
بهش اجازه بده فاميلشو بذاره روش اگه مي خواي
يا فاميل خودتو بذار روش
اصلا ناراحت نباش
همچنين بايد اينو بفهمي که از همون اول
از نگاه مادرت هريت
اين يه عشق واقعي بود يه عشق بي اندازه
عشقي براي تمام زندگيش
و همين طور هم شد
تو نمي توني قضاوت کني
چون همچين عشقي يک روي سکه ي زندگيه
و اين عشق روي خوبش بود
ممم
هيچوقت به اين عشق آتشين باور پيدا نکردند
آنها از پدرم متنفر بودند
و حتي از ذکر نامش هميشه پرهيز کردند
شايد اگر با مادرم ازدواج کرده بود ممکن بود اين طور نمي شد
اما حتي بعنوان همسرش
لويي ممکن نبود دقيقا ايده آنها را داشته باشد
آدمي پيروي کليساي اسقفي
بهرحال خاله ام مايل بود درباره او با من حرف بزند
آيا خانواده احساس ميکرد او بايد يه مدتي برود
از ....از هر کسي براي مدتي؟
من فکر نميکنم خانواده ما او را مجبور به انجام چنبن کاري کرده باشد
منظورم اينه او نپذيرفته بود
کسي که مصمم بود هريت بايد برود
بپرس و سوال کن
اما او...اما تو فکر نکردي
او بايد به تاکستان بيايد و با تو زندگي کند؟
من در آن زمان نميتونستم
موقعيتشو نداشتم
تا نگهش دارم
و او نمي خواست
با من به نيويورک بيايد
پسرم من به او گفتم ميتونه بيايد
به نيويورک با من
ولي قبول نکرد ، خوب خودش خواست
من نميدونم
ابت اومد پيش من و گفت
من فکر کنم او بايد بچه را سقط کند
من گفتم...گفتم نه
من خوشحالم اون انجام نداد چراکه تو اينجايي ناتانيل
من گفتم اين...اين به ما مربوط نمي شود
نظر هريت مهمه که تصميم بگيره
من گفتم که با اين قضيه کنار نميام
و انجام ندادم
و اين اونو عصباني کرد
دايي ابت؟
بله
در اينجا مطمئنا حس رومانتيکي در مادرت گل کرده بود
که به درد لاي جزر ديوار مي خوره
يجور رويايي بودن
خيلي چموشه
خيلي
ولي او انجام داد
اعصابمو خورد مي کنه با اين کاراش
[Kahn laughs]
همون موقع وکيل مادرت موقع حل و فصل ماجرا
شوکه شد وقتي که فهميد
ناتانيل نامشروع است
[playful instrumental music]
لوو عزيز من هرگز براي تو نامه اي ننوشته ام.نوشته ام؟
من داشتم همه اين تابستان فکر ميکردم
تو قول داده بودي که مال من شوي اما پيدايت نشد
اولش فکر کردم به خاطر کارت سرت شلوغ است
ولي واضح است به خاطر دلايلي ديگر است
آيا واقعا قصدي براي آمدن داشتيد
يا فقط اين را گفتي که مادرم بتواند گوشي را قطع کند ؟
چراکه ما منتظر شما بوديم
و منتظر بوديم و منتظر بوديم و منتظر بوديم
[helicopter whirring]
خوب هدي آنجاست
اين يک کشور کلاسيکه دالاس فورت وورت
با رويداد هاي خوبي هميشگي
روند ساخت موزه هنر کيمبل به خوبي پيش مي رود
در قلب منطقه فرهنگي
اين براي من شبيه تيکه کوچکي از اصطبل گاو است
اما آنها گفتند قصد دارند داخلش مجلل باشد
کاملا با خورشيد تگزاسمون روشن ميشود
خوب موفق باشي
خوب اجازه بده الان به موسيقي برگرديم
يکي از ستاره هاي ما هنک ويليامز
[guitar music]
(خواننده : هنک ويليامز)# I got a feeling called the blues, #
# oh, Lord, since my baby said good-bye. #
# Lord, I don't know what I'll do. #
# All I do is sit and sigh, oh, Lord. #
# That last long day she said good-bye, #
# well, Lord, I thought I would cry. #
# I'm lonesome. ##
بدون اطلاع سر و کله اش پيدا مي شد
و با اين نقشه ها و اين طرح ها
آنچه را ميخواهد نشان ميدهد
سپس من گفتم اينها چي هستند آقاي کان
او مي گفت اين چگونگي اجراييست که ميخواهم شما
در جزئيات اجرا کنيد
منم مي گرفتم و پاره اش مي کردم مينداختمش دور
و مي گفتم ديره خيلي ديره متاسفم ما کارو شروع کرديم
شما ميدونين اون ايده مي گرفت
مث زن گرفتن ايده مي گرفت
و اين ايده ديروز ايده ي جالبي بود
ولي امروز مث يه زن براش جذابيت نداشت
ما ممکن بود ساعتها زمان وقت اين صرف مي کرديم که تصميم بگيريم از چي استفاده کنيم
از يه چيز کوچيک مث يه پيچ هت ناتس
که اون بهتره يا چهار پخه
يا مدل هاي ديگه .. همه چي
شما از لو يه سوالي مي پرسيد و يک خطابه تحويل مي گرفتين
شما هيچ وقت پاسخي نمي گرفتين
حرفاش خودش يه پايانامه دانشگاهي بود
از اينکه فلسفه اش از اين طرح ها چي بود
او فقط يک هنرمندبود شما ميدونيد؟
و بيشتر هنرمندان هيچ انتظام عملي ندارند
آنها فقط کار خودشون ادامه ميدهند
مث مارک خرگوش تبليغاتي
بله
فقط مث اون خرگوشه طبل مي زنه
آن چه بود؟
همون خرگوشه که تو تبليغات تلويزيونيه
همين طوري طبل خودشو مي زنه
تا باطريش تمام شه
براي تصويب يک عنصر جديد
احساس خوبي پيدا مي کنيد
چون اون کپي نيست و منحصر بفرده
از اون چيزي که فکر مي کني به اون چيزي که واقعا لازمه
و آنچه پذيرفته شده است
اين حساس مث اين مي مونه که مث اين مي مونه که شما معماريد
[water splashing]
[Beethoven's Ode to J playing softly]
يک اثر هنري يک چيز زنده نيست
که راه برود بدود
اما دليل زندگي ميشود و باعث واکنش شما ميشود
براي بعضي قدرت انگشتان هنرمندست
براي خلوص انديشه است
براي برخي تکنولوزي ساخت است
و براي بعضي ديگر هنر آن چيزي هست که واقعا هست
هنر وراي همه چيز
شبيه سمفوني پنجم بتهوون
خودش را جوري نمايان مي کند که انگار شما از قبل مي دانيد
اگر آنرا يکبار شنيديد
دوباره به سراغش مي رويد
وقتي اين را بفهمي بايد دوباره بشنويش
وقتي اين را بفهمي بايد دوباره ببينيش
صادقانه اثر هنري آن است که به ما ميگويد
طبيعت نميتواند بسازد آنچه که يک هنرمند ميسازد
[children chattering]
[Beethoven's Ode to Joy playing robustly]
[crickets chirping]
او رو بالاي پايه مجسمه غول پيکر اينجا نگذاريد
او در خندق بود
داستانهايي که اينجا در دفترش همش بيان ميشد...
تمايل داشت مرداني باشند و همسرانشان
تا لحظه آخر کار
و او به آنها اجازه نميداد به خانه هايشان بروند
يا آنها را به بيمارستان ببرند
انگيزه بود آنها روي پروژه کار کنندوشما ميدونيد؟
و او روز و شب نميدونست
شما ميدونين او هيچ محبتي نداشت...
منظورم اينه بيشتر معماران
کساني هستند که غرق در کارشان هستند
اين مشکل هست ولي فکرکنم
او مشکل واقعا بزرگي دارد
و من فکر ميکنم او خيلي ناراحت بود
بخاطر اينکه انتخاب نشده بود
براي کتابخانه جان اف کندي
مطمئنا
منظورم اينه شما فقط جکي رو ميبينيد
به اداره آي ام پايس در خيابان مديسن ميرود
يا هر جايي که در نيويورک بود
و اينجا ميتونست راهرويي از رديف گلها باشد
و شما ميدونيد وقتي به دفتر لويي ميرويد
واونجا يک ساندويچ از جند روز قبل روي يکي از ميزها هست
منظورم اينه.فکر نکن
که او هميشه در حال تلاس بوده که يک پرنس باشد
او در حال تلاش زيادي بود براي اينکه اجرا کننده باشد
او کار ميخواست
او شناخت ميخواست
او ميخواست....
هر معماري اينها را نمي خواست؟
من درباره هر معماري نميتونم صحبت کنم.نه
نميدونم
من فکر ميکنم بيشتر از همه معماراني هستند که...
او متمايل به موفقيت بود
در زمان مرگش
لو يک و نيم ميليون دلار بدهکار بود
اينجا او مشغول گفتگو با تعدادي از مشتريهاي موثر آينده اش است
اگر او تمام وقت جهان را در دست داشت
و در اين اثنا
او بايد ميدونست که دارد ورشکسته ميشود
روي هر پروژه اي دفتر پول از دست ميداد
بجز موسسه سالک
و فهرست پروژهاي نا موفق
که هيچوقت ساخته نشد طولاني و طولاني تر مي شد
صومعه دومنيک راهب
اداره کنسولگري لوإندا آمريکا در آنگولا
پروژه برج شهر
مرکز هنري پوکونو با 9000صندلي
خانه فليشر
خانه موريس خانه اي براي زندگي بشاش
بالتيمر اينر پروژه توسعه هاربر
برج اداري کانزاس سيتي
يادبود روزولت در نيويورک
قصر ديکوگريسو در ونيز
توسعه عباس آباد در تهران
و دو مورد که خسارت زيادي داشت
کنيسه ميکوه اسراييل در فيلادلفيا
کنيسه هروا در اورشليم
ساختماني که جلب توجه مي کرد
همراه لحظات عالي از شهر مقدس
آنها حق العمل زندگيش است
پرواز امشب ساعت 1 هست در صبح
[man speaking indistinctly]
بله در صبح
پس من فکر نميکنم ما به پايان برسانيم.شما ميبينيد
هيچکدوم رو نميدونم
[movie camera clicking]
[Middle Eastern music]
وقتي به اورشليم رسيدم
خودم را اطراف زائرين ديدم
همه مي آيند اينجا تا چيزي را جستجو کنند
پس دقيقا من جاي درستي اومده بودم
کنيسه لو مجاز شد تا ساخته شود
مشرف بر مسجد
بصورت منزلگاهي روي صخره هويدا بود
و ديوار مقدس يهوديان
پدرم هرگز با من صحبت نکرد درباره يهودي بودنش
نميدونم چه حسي درباره آن داشته است
ولي وقتي او ايتجا ايستاد نگاه ميکرد به آثار
معبد اجدادش او بي شک حس ارتباط داشته است
اين غيرممکن نبود براي
حتي براي دورگه اي مثل من
[mid-tempo piano music]
سپاس
سالي به تنهايي نميتوند بيايد
[upbeat Yiddish music]
[match strikes]
اولين بار کي شما لو را ديديد؟
آيا به خاطر داريد؟ ميتونم يه پيشنهاد بهت بدم؟
مايلم
اين رضايت بخشه؟
تدي کالک از اعضاي افسانه اي تشکيل دهنده شهرداري اورشليمه
او به همراه لو روي پروژه کنيسه کار کرده است
به مدت هفت سال
ببين اول از همه من نود سالمه
حافظم درست حسابي کار نمي کنه
يه موضوع يادمه موضوعات ولي نه...
تو يک مقدار زياد براي اين موضوع دير سراغ من اومدي
موضوع چه بود که باعث شد ساختن امکان پذير نباشد؟
روتي؟
باعث شد متاسفانه او خيلي زود بميرد
نه شما کسي را نداشتيد....
شما کسي را نداشتيد که شهامت داشته باشد نقشه ها را از پدرت بگيرد
و آنها را کامل کند
درسته
در اواسط کار مرگش کار را متوقف کرد
اگرچه ما بودجه نداشتيم تا الان آنرا تمام کنيم
اما مطمئنم
ما ميتونستيم پول مورد نياز را بگيريم
اما متاسفانه او فوت کرد پيش از اينکه کارش تمام شود
حالا مشکلات ساختن اون چند ميليون برابر شده
چراکه همه ايده کنيسه هوروا
باعث جداسازي کل شهر ميشد
قسمت فرهنگي و مرکز روحاني
ممم...مم
اما انجامش الآن در قسمت يهودي نشين
خيلي خيلي سخت خواهدبود
چرا؟
براي اينکه اام....
براي اينکه يهوديان در حال نزاع هستند
يهوديان در حال نزاع هستند و...
چرا اين ؟تدي براي اينکه...
يهوديان در حال نزاع هستند
جامعه اطراف
اين خيلي بزرگ بود
از لحاظ سياسي اين موضوع در حال رقابت بود
با مسجد و....
آن بود... آن اشتباه بود؟
برخي ....از مردم گمان ميکردند اين
با مسلمانان مشکل سياسي پيدا ميکند و
ما تصميم گرفتيم
نبايد بلندتر از مسجد باشد
اين ايده ما بود
اين تصميم رو گرفتيم
ولي او دوباره آنرا طراحي کرد
اين چه بود؟
او دوباره طراحي کرد اينجا بود....
دو... در کل اينجا سه تا نقشه بود
او آزادي زيادي براي تصميم گيري داشت
بدون تداخل عملي در اون زمان از طرف عموم
منظورم اينه ما هنوز اميدواريم روزي قادر به ساخت آن باشيم
[foreign instrumental music]
[crowd speaking foreign language]
پس آنها...چه کسي اين را نواخت
جردني ها نواختند
بله در سال 48
در 48؟
واين هرگز... بازسازي نشد
فقط به همين حال باقي موند؟
بله درباره اش فکر کردند ولي تصميم گرفته شد
آنها در حال تلاشند که به همين صورت آنرا نگهدارند
به چي فکر ميکني؟
بايد به همين صورت آنرا نگهدارند
در همين وضعيت؟
نه .... بازسازي نشود.چرا؟
چراکه اين اثري است از گذشته ما از تاريخمان
مم.ممم
و ما بايد آنرا بخاطر داشته باشيم
سربازان زيادي در اين جنگ کشته شدند
پس بهتر است رهايش کنيم؟
بله
سپاس سپاس
بدرود بدرود
در حقيقت لو با سربازان هم عقيده بود
خرابه ها بايد بعنوان يادبود باقي مي ماند
در عوض او ميخواست کنيسه جديدي بسازد
مجاور ميدان عمومي
سپس تغييرات زيادي در آن داده شد
آيا او ميخواست اثري مشابه حالا طراحي کرده باشد؟
ممکن است آنها فکر کنند لو آدمي خيالباف و آرمانگراست
براي اينکه ميخواسته يهوديان در کل جهان
با يک بناي تنها متحد کند
[birds chirping]
فکر ميکني لو حس قوي از يهودي شدنش داشته
وچه معني ميتونه داشته باشد؟
خوب مي دوني خيلي اينو اگزجره کردن
لو شخصي روحاني بود
اما فکر نميکنم عميقا مذهبي بوده
لزوما در آيين يهوديت
من فکر ميکنم قويا به مسيحيت معتقد بوده است
و در مذهب بودا و تعدادي از افسانه ها
درباره شان اطلاعات زيادي داشته
و او احساسي که در خانه داشته در مسجد داکا انجام ميداده
و همچنين در کنيسه هووروا
ولي من فکر ميکنم وقتي به اينجا اومد اتفاق ديگري برايش رخ داد
کنيسه ميکوه اسراييل ساخته نشد
او حتما دراين باره ناراحت شده است
شما ميدونيد او بايد آگاه شده باشد
بعنوان يک معمار يهودي
او بناي بزرگ يهودي نساخت
در فلادلفيا فرانک لويد رايت کنيسه ساخته
يا معبد
و من فکر ميکنم وقتي او اينجا اومد
او احساس کرده که مذهب يهود او را عهده دار چنين کاري کرده است
و فکر ميکنم او خيلي مشتاق بوده که اين موضوع را بفهمد
ولي ميدونيد که واقعا خانه به دوش بوده
و ميدوني وقتي در دفتر بودم
ممکن بود او از سفر بيايد
و ممکن بود براي دو يا سه روز قويا در دفتر باشد
و بعد ممکن بود برود
و در اينجا چنين حسي از مردي خانه به دوش بود
منظورم اينه شما ميدونيد مرگش غم انگيز بود
در ايستگاه قطار اين با زندگيش سازگار بود
شما ميدونيد اغلب فکر ميکنم من در هواپيما ميميرم
يا در يک فرودگاه
يا.شما ميدونيد ممکنه در حال تمرين پياده روي بميرم بدون اينکه مرا شناسايي کنند
نميدونم چرا من دارم خاطراتي از او را
جابجا ميکنم درحاليکه او مرده
قلبا آدمي بي مکان و غير قابل دسته بندي بود
[soft forlorn instrumental music]
بخاطر دارم لو يک فرش کوچک در دفتر کارش داشت
که آنرا روي زمين پهن ميکرد و ميخوابيد
وقتي از کار کردن خيلي خسته شده بود
شايد او هيچوقت حسي براي ساکن شدن در جايي را نداشت
او از آغاز آواره بوده
خانواده اش 17بار جابجا شدند
براي اولين بار دو بار در آمريکا
و به اين نتيجه رسيد که حتي کان اسم واقعيش نبوده
اسمش شول واسکي بوده
پدرش در سال 1915 تغييرش داده
تنها زندگي ثابتش با همسرش استر بوده
وقتي که 28 سالش بود تا زمان مرگش آنها با هم بودند
نميدونم اگر او گمان ميکرده خانه همسرش خانه اش بوده
اما در واقع اساس کارش بوده
من سعي کردم به لو بگم
ميدوني لو اگر تو بخواهي کمي از انرژي ات را
صرف پول در آوردن کني تو يک ميلياردر ميشي
پول چيزي بود که اونجا وجود داشت
او مي خواست پايبند به حرفايش باشد
متاسفانه دخترم
او هم بعنوان يک هنرپيشه همين حرفهارو ميزد
اما مادر اين فقط پول است
و او چيزي نداشت
او چيزي نداشت
او معتقد نبود که چيزي داشته باشد
کتابها کرواتها
چيزهاي ديگه.هيچي
نميخواست مالک چيزي باشد
فقط يکبار استر را ديدم
در مراسم تدفين لو بود
او کاملا در ديد من بود
متاسفانه او مرد پيش از آنکه بتوانم با او حرف بزنم
من تنها اين مصاحبه را داشتم
که او با يک پزوهشگر معماري انجام داده بود
در شرايط بد رکود اقتصادي وقتي دوستانمان ميتوانستند بر مشکلاتشان فايق آيند
ما نمي توانستيم از عهده رفتن به هر جايي برآييم
ما ميتونستيم مجله را روي پيانو بگذاريم
و دوستانمان اطرافمان مي ايستادند و ميگفتند
اوه لو شبيه گروه باچ يا موزارت پيانو بزن
يا شببه بتهون يا جاز
و او ميخواست انجام دهد
ما نوشته ها را از مجله مي سروديم
ومختصرا قبل از اينکه بميرد
او به من گفت ميدوني استر
فکر نمي کنم ما نوازنده بزرگي داشته باشيم
ولي من ممکن است سراينده بزرگي داشته باشم
[soft violin music]
اين خانه ايست که لو خارج از فيلادلفيا ساخت
خواهر ناتني ام را صدا کردم تا در اينجا او را ببينم
در طول اين سالها ما هيچ وقت صحبت نکرديم
درباره سه تا خانواده مان
من هميشه سعي کردم بپرسم
چرا شما خانه اي براي ما طراحي نمي کني پدر؟
درسته درسته
و يکبار به من توضيح داد
که اين ايده را دارد تعداد زيادي ميليونها
و شما ميتونيد از طريق پنجره ها ببينيد
و شما زني رو مي بينيد که غذا آماده ميکند
اين ايده خيلي رومانتيکي بود که خونه ميتونست باشد
و او هيچوقت براي خودش هم نتوانست بسازد
فکر ميکنم اين تصورش خيلي متفاوت بود
از روش زندگيه شخصيش واقعا بود
اينجا راهي نبود او بتونه...
هر دوتا رو بگيره و همه را با هم داشته باشد
مجموعه اي از عکس ها دارم وقتي که نوجوان بودم
دوست دارم به دوران کودکي بازگردم دوست دارم نگهدارم
هر کارت و عکسي را هر چيز کوچکي شما ميدونيد؟
نه واقعا وقتي او....
اووه اينها هستند دوتا
از مشهورترين پاپيونهاش که در راکيش آنجل بسته شده بود
خيلي با دقت
خوشبختانه مادرم تعدادي از کرواتهاشو نگهداشته
کرواتهاي زيباييست
خوب من شنيدم شما بچه ها درباره وقتي که لو فوت کرد صحبت ميکرديد
وقتي شما داشتيد ميگفتيد که اولين باره منو ديديد؟
درسته اين اولين باره من شمارو ديدم
من از پيش مادرم اومدم و هريت رو ديدم
و يه پسر بچه ي ...
خيلي خوشگل بلوند ده دوازده ساله ديدم
و من فهميدم که اون شما هستيد
من يادم نمي آيد...
شما اونجا با مادرتون بودين
اما يادم نميايد فکر نکنم با هم صحبت کرديم
خوب مادرم.... اين چه اتفاقيه
قبل از مراسم تدفين مادرم
بعنوان دوست مادرت تلقي ميشد و گفت نبايد حضور پيدا ميکرد
چراکه مادرت درخواست کرده بود.
او نمي خواسته مادرم را در مراسم تدفين ببينه
من در شگفتم اگر درست باشد
هرچه گفته شده بود
اووه بله او تذکر داده بود و درخواست کرده بود ميخواهد...
درخواست مادرت را انجام دهد و...
ولي شما بهرحال اومديد
اما من...مادرم واقعا خشمگين بود
و تلفن را قطع کرد
من گفتم مامان
چه چيز باعث خشم تو شده؟
ما بهرحال ميرويم
تابوت آنجا بود و من يادمه بود...
تعدادي دست جلوي ما
و به کنار اتاق هل داده شديم
شما بودين خيلي...
من يادمه شما اون گوشه بودين
چراکه مجبورم براي تو جستجو کنم
و من با تامل سمت هريت رفتم تا چيزي بگم
انگيزه ام.من من هيچوقت شما را نديدم و نمي شناختم
هرکسي شما هستيد به طرق مختلف رنج برده ايد
و او فقط گفتم سلام هريت
و او مستقيم بدون توجه رفت
و او هيچ کاري با من نداشت
و من واقعا احساس بدي داشتم
چراکه من با نيتي خوب بطرفش رفتم
تا بگم توجه کن من شبيه مادرم نيستم يا...
شما نيستيد شما ميدونين
شما نيستيد بله
من هيچ کاري نداشتم بکنم
و شما ميدونين به بيان ديگه
من واقعا هيچ ارتباطي با او نداشتم
تا وقتي شما بدنيا اومده بوديد
و من احساس بدي نسبت به آن داشتم
ولي شما ميدونيد من نميتونستم با او سروکار داشته باشم
ولي....
ممم
حدس ميزنم آنچه که هميشه در شگفتم
ما همه يک خانواده ايم
انتظارتون از يک
خانواده چيه؟
نميدونم
ما يک خانواده ايم سرتاسر انتخاب
منظورم اينه ميتونيم از يکديگر مراقبت کنيم
اين به اين دليله که
نه بخاطر اينکه خويشاونديم
همه از يک پدريم
اين باعث شده اين بچه ها را داشته باشد
بله
[soft instrumental music]
داشتي به چي فکر ميکردي لو؟
من در بيشتر ساختمانهايت تا الان بوده ام
هند و بنگلادش آخريش خواهد بود
کتابخانه اکس تر رو دوست دارم
اين خيلي شبيه ساختمان کارخانه است
تو با يک بچه کوچک قدم ميزدي
تا به فيلادلفيا بازگردي
اما هيچ کس انتظار کاري که داخلش انجام دادي را نداشت
هميشه معتقدم که در نهايت
تو مادرم و مرا انتخاب کردي
اين افسانه اي بود که درونش زندگي کردم
ولي تو واقعا هيچ يک از ما را انتخاب نکردي
انتخاب کردي؟
[dramatic instrumental music]
[bell tolling]
[seagulls crying]
فکر ميکني لو ميخواست با شما ازدواج کنه؟
بله و من انتظار نداشتم که حامله شوم
خيلي متعجب شده بودم
وقتي به لو گفتم
و سپس نظرش اين بود تو ميدوني دوباره نه
[scoffs]
من مطمئنا فهميدم وقتي بهش گفتم
که او مايله او مايله به هر طريقي
کاري براي کمک به من بکند
دوباره نه منظور چيه؟
اين اتفاق برايش افتاده بود قبلا با الکس
شما ميفهميد
با ان
بله با ان
خوب شما نميدونستيد تو چه موقعيتي قرار ميگيريد؟
اووه يالا ناتانييل
خوب من فقط منظورم اينه شما ميدونين
شما هميشه او را حمايت ميکرديد
خيلي سخته ميدونيد؟
منظورم او بود...
من به او اعتماد داشتم .من خيلي احمق بودم
مامان شما ميدونيد او با شما و من چه کرد
بود....خيلي بد بود.واقعا
بله
فکر نمي کني؟
منظورم اينه صادقانه هيچ وقت از او عصباني بودي؟
نه
واقعا؟شما از او عصباني نيستيد؟
خوب بعضي وقتها عصباني بودم
اما نه ...اما فقط من فقط حس ميکردم...
نميدونم
[jet engines roaring]
[crickets chirping]
يه جورايي تراژديه که او اين مسئله را حل نکرد.درسته؟
تو ميدوني بنظر ميرسه خيلي زياده
او در راه آمدن به خونه بوده ممکن بود بيايد و با ما زندگي کند
بله
کي ميدونست؟
تو هنوز اينو باور داري؟
باور دارم
فکر ميکردي پاسپورتشو قلم کاري کنه
در راه خانه اش.... تا چيزي رو نشون بدهد؟
بله براي اينکه نشان دهد....بله
چرا ديگر بايد اين کار را انجام داده باشد؟
ميتوني توضيح بدي؟
اين افسانه خوبي داره
فکر نميکنم افسانه باشد
فکر نميکنم همه اش افسانه باشد
منظورم اينه عقيده خيلي محکم درباره اش دارم
چراکه ميدونم آنچه که لو به من گفت
تو ميدوني وقتي ما ما...ما جدا شديم
چي گفت؟
او گفت مايل است انجامش دهد
منظورم اينه او گفت...من گفتم که نميتونم
بيشتر از اين نميتونم تحمل کنم
و تو بايد ...تو بايد کاري انجام دهي
و تو بايد با ما زندگي کني
ممم مم
و او گفت مايل است
واقعا
آره
پس
منظورم اينه چه فکري ميکني
تو فکر ميکني افسانه است ناتانيل
[sighs]
نظر تو چيه؟
[seagulls crying]
اين سخت نيست تنها باشي, مامان وخيلي زياد در زندگيت؟
بله
هميشه در شگفتم چرا دنبال مرد ديگري نگشتي
تا با زندگيش رو با تو تقسيم کنه
خوب من جزو کساني ام که به سرنوشت رومانتيک معتقدند
کسي جلو مي آيد.تو ميدوني
و همچنين يک آدم تنها
[waves crashing]
(Pattison) Nathaniel?
بله
بيا
چي؟
اذرخش
ميدونم دارم ميام
[thunder crackling softly]
هنوز دلتنگش هستي؟
گهگاهي
مم ممم
ولي نه خيلي.خيلي مهم نيست
تو درباره او فکر نميکني as much as you used to?
نه
شوکه شدي؟
[slow tempo music]
(Neil Young)# We've been through some things together#
# with trunks of memories still to come. #
# We found things to do #
# in stormy weather. #
# Long may you run. #
# Long may you run, #
# long may you run, #
# although these changes have come. #
# With your chrome heart shining in the sun, #
# long may you run. ##
قبل از اينکه به طرف هند و بنگلادش بروم
بالاخره به دفتر قديمي لو برگشتم
As it turns out,
يکي از مرداني که برايش کار ميکرد
اکنون اينجاست
زمان هيجان انگيزي بود
بايد بگم بودن ايتجا هيجان انگيزه
من بودم ...نميتونم بگم هر وقت من اينجا بودم او هم بود
هيچ وقت ترک نکردم بخاطر عصبانيت
هيچ وقت ترک نکردم بخاطر نا اميدي
ترک کردم چراکه بيشتر از اين نميتونستم بگيرم
بيشتر از اون ساعتها نميتونستم کار کنم
ولي من احساس ميکردم هميشه محترم بود
کاملا مردي محترم
فقط براي يک موضوع رفتاري که با زنان در زندگيش داشت
و اون محترم نبود ولي
يادت مياد چه فکري در موردش ميکردي؟
منظورم اينه زنها او را چگونه ميگرفتند
انجام دادم چرا که من متاهل بودم زن داشتم و دوتا بچه
و من ميدونستم شبيه چه بود ميدونستم
وقتي من....وقتي در نهايت ترک کردم
براي آخرين بار من به خونه اومدم و...
استلم داشت گريه ميکرد
او گفت ما هرگز تو را نديديم
من گفتم اين است
نميتونم ...بيشتر از اين نميتونم انجام بدم
اما ميتونست شبيه شيادها زندگي کنه
و من اذيتش نمي کردم
اينو درک نميکنم
نميدونم او چطور ميتونست انچام دهد
نميدونم چگونه او چنين قدرت فکري براي اين داشت
من مايل بودم .... من اختلال داشتم
ولي او نداشت
او مثل يک مرد محکم بود
او واقعا مثل کوه محکم بود شما ميدونيد منظورم
در چه راهي؟
ذهني
خوب او چگونه ميتونست سه يا چهار زندگي با هم را مخفي کند
لو خيلي مرموز بود
او دوست داشت کارش را براي خودش حفظ کند
و تماس گرفت و گفت
ميدوني کجا هستم
ولي هيچ کس ديگري نميدونه کجا هستم
و گفتم باشه
چراکه آنها تماس ميگرفتند او را پيدا کنند
کي تماس ميگرفت؟
استر شنبه و يکشنبه ها تماس ميگرفت
يا ان سعي ميکرد تماس بگيره
او خيلي نااميد ميشد
ان تو ميدوني او با فاصله دو بلوک از خونه من زندگي ميکرد
مي بينم
و هريت خيلي تماس ميگرفت
بله و هريت تماس ميگرفت
پس شما چه ميکرديد؟
مثل سربازان مفقودالاثر بود
و گاهي وقتها نفهميدم
جايي که بود يا کاري که در حال انجام دادن بود
اما ميگفت در دفتر نيستم
پس به آنها چنين و چنان ميگفتي
يا به آنها ميگفتي شما نميدونيد من کجا هستم
پس تو ميدونستي بهرحال
به من ميگفت چه کار کنم و من فقط انجام ميدادم
پس شما.... شما به يادداريد پس
روزي که لو اينجا را براي رفتن به هند آخرين با ترک کرد؟
اووه بله بله
تو اينجا بودي تا ديدي لو با مادرت خداحافظي کرد
بله چگونه اينو ميدونستيد؟
خوب من با شما در دفتر بودم
چون ما نمي تونستيم او را از در بيرون بکشيم
من به دفتر اومدم
چراکه ميدونستم او نميتونه.... پروازش را از دست داد
اين چنين کاري کرد.
لباسش را عوض کرد
در اتاقي که دستگاه زيراکس بود
اومد و کار را با پريشاني کنار گذاشت
پولها را گذاشت پول رايج از يک کشور خارجي
همه جا
شما و مادرتان
تحت اللفظي او را به طرف تاکسي هل داديد
و وقتي سوار تاکسي شد من ميتونم به خونه بروم
ممم
آنچه از اون شب به ياد دارم قدري متفاوت است
او در حال کار بر روي مدلي براي کاپيتال بنگلادش بود
ما او را در دفترش حوالي ساعت 10 تنها گذاشتيم
او از بالاي پله ها براي من دست تکان داد
آخرين چيزي که ازش ديدم دستش بود
[wind whistling]
[mid-tempo piano music]
پسر عزيز دلم
معماري به نظر مي آيد شبيه نانوايي نان زنجبيلي براي ما است
براي مردم مشرق زمين بياني از خوشي است
من هميشه به شما فکر ميکنم با تمام وجودم
پدر
پدرت احساس يک قهرمان پيروز را نميکرد
اميدوارم روزي قادر باشم به تو ياد بدهم
تا مردي برتر از من باشي
[Indian music playing]
اولين روزم در هند
بوسيله يک ميمون ديوانه تعقيب شدم
و اسهال خوني گرفتم
نميتونم تصور کنم پدرم چگونه اين همه مدت اين سفرها را داشته
وقتي 73ساله بوده به تنهايي سفر ميکرده
بيشتر وقتش را اينجا گذراند
به همراه معماري به نام دوشي
او از اولين کساني بود که از لو دعوت کرد به احمدآباد بيايد
و موسسه مديريت هند را ساخت
روز قبل مرگش لو ساختمان را گشت
و آخرين شامش را با دوشي و خانواده اش داشت
در تاريخ 16 مارس 1974
براي ما ديدار لو
هميشه يک لحظه هيجان انگيز بود
اشتياق بزرگي به خوبي انتظار
از يادگرفتن مسايلي بيشتر و قدرداني کردن
اينجا مردم کمي هستند شما هر جايي مي بينيد
کساني که درباره شرايط موضوع روحاني صحبت ميکنند
فلسفه هيچ براي او مهم بود
فلسفه سکئت برايش مهم بود
معماي سکوت برايش مهم بود
پس آنها...آنها گفتگوهاي عادي نيستند
آنها سخنراني عادي نيستند
ولي اينها سخناني بودند که ما دوست داشتيم
و او درباره اش صحبت کرد
و وقتي کسي اين را مي فهميد
او نمي تونست شخص عادي باشد
او داشت روح ترويج يافته بزرگي
کسي است که او را استاد معنوي مي ناميم
او را مرتاض مي ناميم
اين دليلي است براي ما که فکر ميکنم او اهل اينجا بود
حسي دارم که او واقعا نائل شده بود توميدوني
سطح بالايش...به شناخت و فهم دست يافت
در هند ما هميشه مي گوييم
هيچ کس نمي ميرد به جهان ديگر ميروند
اين يک انتقال است
جسمش مرده
روحش زندست
هوشياري نمرده است
و کان داشت...به اون مرحله رسيد
ما فوق هوشياري جايي براي او
همه چيز زنده است
و همه چيز در آن مرحله از تبديل بود
و تا جايي که ميدونم شما هنوز منتظر او هستيد تا برگردد.او در اين زمان بازنمي گردد
او در حال ديدن دعا کردن
و آرزو کردن است
فقط اينو احساس ميکنم
شما مجبوريد...
اگر به آرامش برسيد صداي او را ميشنويد
قطعا صدايش را ميشنويد
خيلي خيلي مطمئنم
حق با دوشي بود
براي يک لحظه احساس کردم مانند يک کودک انجامش دادم
ممکن است ناپديد شده باشد
واو را دوباره خواهم ديد
اگر هرحايي بود.اينجا هم ميتواند باشد.
[soft instrumental music]
ميخواهم آخرين تفسيرم را بيان کنم
با تکريم کاري که انجام شده
به کمک معماران گذشته
آنچه که هميشه بوده
و آنچه که هميشه خواهد بود
همچنين اين طبيعت آغاز است
[man speaks foreign language]
من در حال ساخت فيلم مستند هستم
درباره ساختمان . معمار
درباره ساختمان؟
ما هر روز صبح راهپيمايي ميکنيم چه کسي هميشه اينجا مي آيد
و از راهپيمايي لذت ميبريم نمايش و جوي زيبا
و اين دلپذيرترين مکان در بنگلادش است
ما بهش افتخار ميکنيم
شما به آن افتخار ميکنيد؟
اووه بله
بر فراز اين مليت ما ساخته شده است
درباره معمارش چيزي ميدونيد؟
معمار؟
آقاي لو کان
شنيدم ...درباره اش شنيدم
او يک معمار گرانقدر است
خوب واقعا من اينجام
من پسر اون معمار هستم
او پدرم بود
اووه
لويي فراکان
نه لويي فراکان نه.لويي کان
لويي کان بله شما پسر کان هستيد
لويي کان
از ديدنتون خوشوقتم
پدرتون زنده است؟
نه 25 ساله فوت کرده
ما از حضور شما خيلي خوشحال هستيم
[bugle call]
[whistle blowing]
ساختمان مجلس و کاپيتال ترکيب شدند
حدود 23 سال طول کشيد تا ساخته شود
به اندازه تاج محل
همه اش به کمک دست اجرا شد
هزاران کارگر سبدهاي پر از سيمان
بر روي سرشان حمل کردند
از روي داربست بامبو بالا و پايين رفتند
در طول جنگ بنگلادش براي استقلال
از پاکستان در سال 1971
خلبانان دشمن آسيبي به آن نزدند
چرا که آنها فهميده بودند اين اثر باستاني است
عمليات ترکيب ساختمانها در نهايت سال 1983به پايان رسيد
نه سال بعد از مرگ لو در ايستگاه پن
او هرگز پايان کارش را نديد.باب
نديد؟
نه هرگز نديد
[man speaking foreign language over microphone]
فقط داري عکس ميگيري؟
بله ما الان اينجا بوده ايم براي
حدودا پنج روز و...اين هست
پنج روز؟ بله
پس عکسهاي زيادي هست
ولي فکر ميکني اينها واقعا کيفيت ساختمان را ثبت ميکنند
به اصطلاح فضا نورو حجم ها
لايه شناسي کارهاش يا عدم وضوح
خوب نه نميدونستم آقاي وارس
وقتي شما درباره فيلم فکر ميکنيد
احتمالا من
بيشتر از ده دقيقه دارم
اووه خدا اين هست...
اين هست...اينو به من نگو
ده دقيقه براي اين بنا؟
احتمالا
ميبينم فکر ميکنم اين
فکر ميکنم... همه اين چيزها خيلي
خيلي بي فايده است شما نمي تونيد چنين رفتاري
با بنايي شبيه اين داشته باشيد
اين اغلب غيرممکن بود
اين ساختمان براي کشوري شبيه ما
در 30.50سال گذشته اين نبود
فقط زمين شاليکاري بود
و وقتي ما او را به اينجا دعوت کرديم
او احساس کرد که مسئوليتي به او داده شده
او خواست مثل حضرت موسي باشد
به ما دموکراسي داد
او مرد سياسي نبود
ولي در لباس مبدل
او به ما موسسه اي براي دموکراسي بخشيد
براي جايي که ما پيشرفت کنيم
و سنگيني کار مناسب بود
او اهميت نداد
اين کشور چه مقدار پول دارد
يا قدر است هيچ گاه
کار را به پايان برساند
ولي بطريقي او قادر به انجامش شد
اينجا ساخت
و اين بزرگترين پروزه بود
در اينجا گرفت
فقيرترين کشور در جهان
اين منزلت زندگي اوست
همچنين فکر ميکنم...بله
صرف کرد
زندگيش را براي اين صرف کرد
و اين دليلي است که او گرانقدر است
و ما او فراموش نميکنيم
ولي او هميشه يک انسان بود
حالا شکستش براي خشنودي خانواده اش
در افراد بزرگ چيزي عادي است
ولي فکر ميکنم پسرش اين موضوع را ميفهمد
و هيچ کينه اي نخواهد داشت
يا احساس اهمال و غفلت.فکر ميکنم
به موضوعات متنوع اهميت ميداد
ولي اين زمان زيادي براي درک کردن نياز دارد
در جوانب احتماعي زندگيش
او شبيه يک بچه بود
کاملا بالغ نشده بود
نمي خواست به چيزي نه بگويد
و اين دليلي است که ما امروز اين بنا را داريم
به هيچ طريقي نمي توانم واقعا او را درک کنم
ولي او به ما يک بنا بخشيد و...
[clears throat]
هميشه او را احساس ميکنيم
به اين دليل است که به ما عشق داد
او نمي تونست احتمالا چنين عشقي به شما بدهد
ولي براي ما به مردم ما
عشق حقيقي را بخشيد
اين خيلي مهمه و شما اينو درک ميکنيد
او عشق بزرگي داشت
همه را دوست داشت
وقتي عاشق همه هستي
آدم هايي که نزديکت هستند رو نمي بيني
و اين براي مردمي با چنين مقامي ناگريز بود
[man singing in foreign language]
در اين سفر پدرم را واقعا شناختم
يک مرد نه يک افسانه
حالا او را کمي بهتر ميشناسم
براي هميشه او را از دست دادم
و واقعا دوست داشتم مسايل متفاوت شده باشد
ولي او زندگي که ميخواست را انتخاب کرد
سخت است اجازه بدهم بروي
ولي بعد از اين همه سال
فکر ميکنم زمان و مکان مناسب را پيداکردم
تا بگم بدرود
بدون اينکه حضور داشته باشي هستي غايبي ولي جاي بيشتري ميگيري تقديم به تنها عشق زندگيم پ.د ترجمه و زيرنويس: سيد علي امامي نائيني حميد رضا قائم مقامي
-زير نويس ترجمه نشده-